Ortaokul fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinliklerin çoklu zekâ türlerine göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERSİN TANRIKULU
Danışman: Mustafa Tüysüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eğitim, toplumların gelecek dönemlerinde şekillendirici niteliği olan yapılardan birisidir. Küçük yaşlardan itibaren bireyler içerisinde bulunduğu toplumda gerek aile içerisinde gerekse eğitim kurumu niteliğindeki yapılarda farklı içerikte eğitimlere tabi olmaktadır. Fen bilgisi eğitimi, bireylerde problem çözme, dil sorunu yaşayan çocukların etkinlik katılımlarını desteklemede rol oynamaktadır. Bireylerde farklı zekâ türlerinin olduğu bilinmektedir. Farklı özellikler ve zekâ türleri olan öğrencilerde öğrenme yol ve yöntemleri de birbirine göre farklılık gösterebilmektedir. Dolayısı ile öğrencilerde kendi öğrenme yöntemlerine yönlendirme, eğitimin ve eğitimcinin sorumlulukları arasında gösterilebilir. Öğrenciyi merkeze alan Çoklu Zekâ Kuramı (ÇZK), öğrencilerin tamamında aynı yöntemler yerine öğrencilerin özelliklerine yönelik yöntemlerin tercih edilmesi gerektiğini benimsemektedir. Fen eğitiminin çocuklardaki olumlu etkileri göz önünde bulundurulduğunda Türkiye'de ortaokullarda 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda Fen Bilimleri derslerinde tercih edilen ders kitaplarının ÇZK açısından incelenmesi gerek olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan ve 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde kullanılan ders kitapları incelenmiştir. Nitel Araştırmada nitel araştırma modeli doğrultusunda, ortaokullarda 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda Fen Bilimleri derslerinde tercih edilen ve yazılı ve basılı bir kaynak olan ders kitaplarında yer alan etkinlikler, ÇZK türlerine göre incelenmiş ve betimsel-doküman analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ortaokul ders kitaplarında incelenen 164 etkinlikte 2844 ÇZK söylemi olduğu, ders kitaplarında 9 ÇZK türünün tümüne yönelik söylem olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca ortaokul fen bilgisi ders kitaplarında% 23,31 ile bedensel-kinestetik zekâ alanının en fazla değinilen ÇZK türü olduğu ve % 0,27 ile varoluşçu ÇZK türünün en az değinilen zekâ alanı olduğu belirlenmiştir. Araştırmada somut bulgular yanı sıra geliştirilmesi gereken yönlerin olduğu ortaya konmuştur.