VAN İLİ SERBEST ECZANE ÇALIŞANLARININ ANTİBİYOTİK KULLANIMI İLE İLGİLİ BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mikrobiyoloji (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emine UÇAR

Danışman: Mehmet Parlak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uçar E. Van İli Serbest Eczane Çalışanlarının Antibiyotik Kullanımı ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Tıp Programı, Yüksek Lisans Tezi, Van, 2017. Dünyada uygun olmayan ilaç kullanımı ciddi bir sorun oluşturmaktadır. Uygun ve doğru antibiyotik kullanımı enfeksiyon hastalıklarında tedaviyi etkileyen en önemli faktördür. Çalışmada, eczanelerden reçetesiz antibiyotik talep edildiğinde eczacılar ve eczane de çalışanların tutumu, akılcı ilaç kullanımının ikinci basamağı olan eczanelerin reçetesiz antibiyotik satışına bakış açısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ağustos 2016 ve Kasım 2016 tarihleri arasında Van ilinde hizmet veren serbest Eczane çalışanları (Eczacı ve diğer çalışanlar) arasında yürütülmüştür. Antibiyotik kullanımı ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi için eczacı ve kalfalara yüz yüze anket uygulanmıştır. Anket birinci bölümünde sosyodemografik özellikler için 6 soru ve ikinci bölümünde antibiyotik kullanımı konusunda tutum değerlendirmek için 17 sorudan oluşmaktadır. Çalışmada toplam 75 eczane ankete katılmayı kabul etmiştir. Van ilinde 100 adet eczane bulunduğu için bunların %75 ulaşılmıştır. Bu eczanede çalışanların 54 eczacı ve 105 kalfa olmak üzere toplam 159 kişi anket sorularına cevap vermiştir. Eczanelerden reçetesi olmadan antibiyotik talep edilmeyen hafta olmadığı, eczacı ve kalfaların %84'ten fazlası anne-babaların çocuklarına değişik oranlarda reçetesiz antibiyotik başladıklarını belirtmişlerdir. Reçeteli ve reçetesiz antibiyotik talebinde bulunan şikayet/hastalık halinin en sık Üst Solunum Yolları ve üriner sistem Enfeksiyonları olduğu ve en sık reçetesiz olarak talep edilen ilaçların ağrı kesiciler, antibiyotikler ve vitaminler olduğu belirlenmiştir. Reçetesi olmadan antibiyotik talep eden hastaya eczacıların %9'u ve kalfaların %5'i ilacı, hastalar çok zorlarlarsa vereceklerini bildirmiştir. Eczacıların %52'si ve kalfaların %33'ü faydası olduğunu bildiği bir antibiyotiği hastalara önermektedir. Eczacıların %83'ü ve kalfaların %68'i, gereksiz antibiyotik kullanımı azaltıldığı zaman, dirençli enfeksiyon hastalıklarında azalma olacağını belirtmişlerdir. Sonuç olarak eczaneler yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçmemizde önemli bir basamağı oluşturmaktadır. Gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçebilmek için eczanelere büyük pay düşmektedir.