Akademik Veri Yönetim Sistemi
Kuzucu O., Özaslan M., Kılçık F., Bayrak H., Varol S.(Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2027
Bu çalışma, Türkiye'nin Batı Akdeniz bölgesinde yer alan ve biyolojik çeşitlilik ile su kaynakları açısından stratejik öneme sahip Köprüçay Nehri’nin su kalitesinin, fizikokimyasal ve biyolojik kalite unsurları temelinde entegre bir yaklaşımla kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada, fizikokimyasal, kimyasal analizlerin yanı sıra makrozoobentik organizmalara dayalı hidrobiyolojik ve mikrobiyolojik kalite unsurları da izlenecek, bu veriler Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak mekânsal olarak değerlendirilecektir. Projede, Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi'ne uyumlu olarak biyolojik izleme yöntemleri (makrozoobentik temelli indeksler: BMWP, ASPT, FBI, Saprobi vb.) ile fizikokimyasal analizler birlikte yürütülecektir. Ayrıca 16S rDNA dizileme teknikleriyle baskın bakteri türlerinin ve antibiyotik direnç genlerinin tespiti sağlanarak moleküler biyolojik veriler elde edilecektir. Araştırma, dört mevsim boyunca örnekleme yapılan 13 istasyonda su ve makroomurgasız örneklerin alınarak analiz ve teşhis edilmesi, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli mekânsal değerlendirmelerin yapılması ve baskı-etki analizleri ile tamamlanacaktır. Mevsimsel örnekleme yöntemiyle seçilen istasyonlardan alınacak su ve makroomurgasız örneklerle, nehrin mevcut kirlilik durumu, kirletici kaynaklar ve ekosistem sağlığı değerlendirilecektir. Nehir havzasında tarım, HES, yerleşim ve iklim değişikliği gibi baskıların su kalitesi üzerindeki etkileri hem kimyasal hem biyolojik göstergelerle belirlenecek; sürdürülebilir su yönetimi için yerel ekosisteme özgü stratejik öneriler geliştirilecektir. Bu kapsamda, baskı-etki ilişkisi esas alınarak kısa, orta ve uzun vadeli çözüm önerilerini içeren önlemler paketi de oluşturulacaktır. Çalışma, multidisipliner yapısıyla hem akademik bilgi birikimine katkı sunacak hem de çevresel planlamaya temel teşkil edecek güncel ve yerel veri sağlayacaktır. Projeden elde edilecek bulgular, hem bilimsel yayınlar aracılığıyla literatüre katkı sağlayacak hem de karar vericilere bölgesel ölçekte veri temelli çevresel yönetim araçları sunacaktır. Multidisipliner yapısıyla proje, biyogösterge temelli izleme sistemleri, çevresel DNA analizleri ve havza bazlı entegre yönetim planlamalarının Türkiye ölçeğinde uygulanabilirliğine yönelik önemli bir örnek teşkil edecektir.