TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
2010
yılından beri faaliyette olan manevi danışmanlık hizmeti çeşitli din
görevlilerinin insanların çeşitli yaşam olayları karşısında anlam, umut ve
yeniden yapılandırma imkânı bulabilmelerini sağlamayı amaçlayan eğiticilik ve
öğreticiliğin daha üstünde bir hareket olarak destekleyicilik ve rehberlik
hizmetlerini içeren Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı görevlileri
tanımlamaktadır. Bu görev tanımın anlamı bakımından danışmanlık hizmetini içerir;
bu durum da psikolojik danışmanlık yapan bireylerde mesleki yeterliliğin ve
danışmanın kendi ruhsal dayanıklılığının sürekli sınanması ve kendilerini bu
alanlarda geliştirmelerini zorunluluk haline getirmektedir. Söz konusu bu proje
ile gerçekleştirilecek araştırma psikolojik açıdan manevi danışmanların mesleki
yeterlilik ve ruhsal dayanıklılık durumlarını derinlemesine incelemeyi, görev
sürecinde manevi danışmanın mesleki yeterliliğine işaret edecek ve manevi
danışmanın ruhsal dayanıklılığını test eden durumları nitel araştırma
yöntemiyle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylece hem konu hem de konunun
çalışılmasında tercih edilen yöntem bakımından araştırmanın özgün bir çalışma
olacağından bahsedilebilir.
Araştırmada nitel araştırma yönteminin
durum çalışması deseni kullanılacaktır. Araştırma grubu amaçlı örnekleme
yöntemiyle oluşturulacak, farklı kurumlarda görev yapan, farklı demografik
özelliklere sahip 8-12 manevi danışman ile gerçekleştirilecektir. Araştırma
grubu ile sözlü görüşmeler yapılarak veri toplanacak, veriler tematik nitel
analiz yöntemi aracılığıyla çözümlenecektir.
Proje 3 yürütücü tarafından bir
danışman koordinatörlüğünde yürütülecektir. Projenin 4 faaliyet temelinde ve 9 ay sürede yürütülmesi planlanmıştır.
Projeden elde edilecek sonuçlarla manevi danışmanların
mesleki yeterlilik ve ruhsal dayanıklılık durumları anlaşılacaktır. Böylece
manevi danışmanın bizzat kendisinin ağzıyla içinde bulunduğu pozisyonu nasıl
değerlendiriyor olduğu anlaşılacaktır. Projenin sonuçlarıyla Diyanet
İşleri Başkanlığı’nın manevi danışmanların psikoloji ve psikolojik
danışmanlıkla ilgili ne gibi geliştirme ve iyileştirmeler yapabileceğine
yönelik öneriler sunulması sağlanacaktır. Bunun
yanında elde edilecek sonuçların proje ekibi tarafından öğrenci kongrelerinde
sözlü bildiri şeklinde sunulmasıyla literatüre katkıda bulunulacak ve Van
Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesinde çeşitli konferans, panel ve seminerlerde
sonuçlar paylaşıma açılacaktır. Yapılacak bu projenin hedef beklentilerinden
biri de konuya ilgi duyan araştırmacılar için yeni lisansüstü araştırmalara
ışık tutabilecek olmasıdır. Araştırmanın psikolojik çerçevede oluşturulmuş
olması mesleki yeterlilik ile ruhsal dayanıklılık temellerinde bütüncül bir
kavramsal bakış açısını önermekle kalmayıp aynı zamanda içsel kaynakları
güçlendirecek danışmanlık modeli açılımı fikrine imkân tanımasıyla ilahiyat ve
psikoloji disiplinleri arasında köprü kuran interdisipliner bir anlayışa sahip
olması önem arz etmektedir.
Projenin
doğrudan ve derinlemesine biçimde manevi danışmanların verdikleri hizmetle
ilgili bireysel düşüncelerini içermesi bakımından, proje sonuçlarının manevi
danışmanlık hizmetlerinin niteliğinin artırılabilecek bir öz değerlendirme
niteliği taşıdığını, manevi danışmanlara yönelik eğitim programları
geliştirilmesine, kurum içi ve alana yakın farklı birimlerin süpervizörlüğünde
manevi danışmanlık süreçlerinin yapılandırılması ve kurumsal destek
modellerinin yapılandırılmasını içeren uygulamaya dönük katkılar sunması
beklenmektedir.