İnanç ve İnançsızlık Bağlamında Psikolojik İyi Oluş ve Yaşam Anlamı: Üniversite Öğrencilerinin Deneyimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma


Küçük B.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Kasım 2025
  • Bitiş Tarihi: Kasım 2026

Proje Özeti

Bu proje üniversite öğrencilerinin inanç ve inançsızlık yönelimlerinin psikolojik iyi oluş ve yaşam anlamı algılarına nasıl yansıdığını nitel yöntemle incelemeyi hedeflemektedir. Günümüzde insanlar kalıplaşmış dini ve manevi unsurlar ile modern yaşamın arasında bir anlam arayışı içindedir. Bu arayış içinde kimileri geleneksel değerleri korumaya yönelirken kimileri de inançsızlık, agnostisizm, deizm gibi yönelimlere başvurmaktadır. Ortaya çıkan bu yönelim farklılığı en çok üniversiteli gençler arasında belirginleşmede ve gençlerin sosyal uyum, iyi oluş, psikolojik sağlık, yaşam doyumu gibi alanlarda farklı deneyimlere sahip olunmasına neden olmaktadır.

Literatürde inancın psikolojik iyi oluşu yordayıcı unsurlardan biri olması, bireylerin anlamlandırma süreçlerine ve psikolojik sağlıklarına nasıl etki ettiğine yönelik çalışmalar olsa da inanç karşısında inançsızlık yöneliminin nasıl olduğunu nitel yöntem kullanarak araştıran çalışmaların sayısı sınırlıdır. Bu nedenle yapılacak bu proje üniversite öğrencisi gençlerin inanç ve inançsızlık yönelimlerini ve bu yönelimlere bağlı karmaşık ağları ortaya çıkarmayı hedeflemektedir.

Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması deseni kullanılacaktır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle farklı inanç yönelimlerine sahip 20- 25 üniversite öğrencisinden oluşan araştırma grubuyla gerçekleştirilerek veri toplanacak, veriler tematik nitel analiz yöntemi aracılığıyla çözümlenecektir.

Proje 3 yürütücü tarafından bir danışman koordinatörlüğünde yürütülecektir. Projenin 4 faaliyet temelinde ve 9 ay sürede yürütülmesi planlanmıştır.

Projeden elde edilecek sonuçlarla inanç temelli anlam inşasının üniversite öğrencilerinin yaşamındaki ruhsal dengesi, kimlik oluşumu ve yaşam doyumu üzerindeki belirleyici rolünün ortaya çıkması sağlanacaktır. Bu durum öğrencilere danışmanlık, rehberlik ve psikolojik destek sağlanmasına yönelik uygulama ve planlamaların yapılandırılmasına katkıda bulunabilir. Bunun yanında elde edilecek sonuçların proje ekibi tarafından öğrenci kongrelerinde sözlü bildiri şeklinde sunulmasıyla literatüre katkıda bulunulacak ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesinde çeşitli konferans, panel ve seminerlerde sonuçlar paylaşıma açılacaktır. Yapılacak bu projenin hedef beklentilerinden biri de konuya ilgi duyan araştırmacılar için yeni lisansüstü araştırmalara ışık tutabilecek olmasıdır.