Tirozin kinaz inhibitörlerinden vemurafenib’in tayini için elektroanalitik yöntem geliştirilmesi


Talay Pınar P., Tekin D.(Yürütücü)

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2024 - 2025

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Mayıs 2024
  • Bitiş Tarihi: Mayıs 2025

Proje Özeti

Özet

 

Kemoterapi, bir ya da daha fazla antineoplastik (antikanser) ilacın (kemoterapötik ajan) kullanıldığı kanser tedavi biçimidir. Antineoplastik ilaçların neden olduğu pek çok yan etki nedeniyle, bu bileşiklerin farmakokinetikleri hakkındaki bilgiyi edinebilmek için temel metabolitleriyle birlikte tayinleri birincil derece önemlidir. Böylece; tedaviyi pekiştirmek, ömrü uzatmak ve hastalığın ilerlemesini önlemek için hem dozları hem de maruziyet süreleri optimize edilebilir.

Elektroanalitik yöntemler (başta voltametri tekniği olmak üzere), aletsel basitlilikleri, ucuz oluşları, hızlı tayine olanak vermeleri ve küçük hacimlerdeki örneklere uygulanabilirlilikleri açısından kemoterapötik ilaçların tayininde kullanılan diğer yöntemlere iyi alternatif oluşturmaktadırlar. Voltametrik tekniğin analitik bir uygulamada kullanılmasının yanısıra bir başka önemi de elde edilen bulguların, antineoplastik ilaçların in vivo yükseltgenme yolaklarının ve redoks etkin merkezler arasındaki etkileşimin anlaşılmasında çok önemli rol oynamalarıdır. Karbon materyalleri, elektroanalitik kimya alanında günümüzün ilgi odağı olan malzemeleridir. Kalem grafit (PG) elektrot (tek kullanımlık olması), bor-katkılı elmas elektrot (geniş gerilim aralığının olması), camsı karbon ve karbon pasta elektrotlar (yüzeyinin yenilenebilir olması) çok düşük maliyetlerinden dolayı her zaman tercih edilmişlerdir. Elektrokimyasal analizlerde yüzey aktif madde (sürfaktan) kullanılışı, bu alana yeni ve önemli bir ivme kazandırmıştır. Duyarlılık açısından iyi sonuçlar elde edilebilmektedir.

Yukarıda verilen bilgilerin ışığında sunulan proje; tirozin kinaz inhibitölerinden antineoplastik ilacın (vemurafenib) ilk kez yukarıda bahsi geçen karbon temelli elektrotlardan olan hem bor katkılı elmas elektrot ile hem de kalem grafit elektrot ile elektrokimyasal sensörler üzerinde ayrıntılı voltametrik analizlerini tanımlamayı amaçlamaktadır. İlgili bileşiğin standart çözeltileri ile sentetik idrar ve serum örneklerine uygulanarak, elde edilen bulgular ile istatistiksel hesaplamalar yapılacaktır. Kaynakça araştırması bu bileşiğin redoks davranışının hiç çalışılmadığını göstermektedir. Dolayısıyla yapılacak elektrokimyasal analizler literatüre ilk kez tarafımızdan kazandırılacaktır.