Bunalım ve Edebiyata Yansıması


Creative Commons License

Solmaz M.

1. Uluslararası İKSAD Sosyal Bilimler Kongresi, Mardin, Turkey, 9 - 11 March 2018, pp.409-417

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Mardin
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.409-417

Abstract

ABSTRACT

High-rise buildings apparent in cities caused decrease and destruction in human relations in time while they provide a comfortable life, offering innovations brought about by modern technology. This lifestyle, born in big cities, has created modern society.The lives of people who live closely together have become complex, and their moods have been affected. Kafka experienced fear and solitude, considering himself as an insect because Western civilization considers only the physical dimensions of humans, and neglects the moral aspects, humans and animals are considered equal. Camus found the world ridiculous. Sartre considered humans to be empty. Most famous authors address depression in their works. Ferit Edgü, Demir Özlü, Tezer Özlü and Yusuf Atılgan are some authors who have reflected on their depression in Turkish literature. The common characteristics of these authors is that they were influenced by Modernism, Existentialism and the New Novel movements. According to these authors, the one who trusts his mind and acts accordingly will be more free and equal. Thus, it is necessary to re-organize universal moral rules which have largely remained unchanged. Everything regarding humans, particularly culture, ethics, commerce, and science must be reshaped and questioned because future?s society will use non-organic artificial energies to meet society?s needs.

People who live in the new modern structures may become dependent on earning more so that they can spend freely. They wish to do whatever they want whenever they want, based on an economy of consumerism. They have become machine parts in the capitalist system, and lost their souls by becoming part of this new order. The realization of being alone in the universe has shaken the system of values for humans which has been learned, trusted and for which they have survived until that time.The movement created by Existentialism and Modernism together led the idea of revenge from the past, and brought a huge conflict for individuals. The New Novel movement deeply influenced Edgü, Siblings Özlü, Atılgan and they clearly showed it. Modernizing people has resulted in a consumerist society, and it has caused individuals to become passive rather than dominant, by pushing them into the background. This has paved the way for individuals to become incompatible, confused about social values, and become depressed easily. Edgü, Atılgan, Siblings Özlü, the authors whom we will study, knew how to influence many people.They expressed psychological conflicts in society.

Key Words: technology, modernization, culture, human, depression

ÖZET

Kentlerde yükselen binalar, teknolojinin getirdiği yeniliklerle beraber insanlara rahat bir yaşam sağlarken, insan ilişkilerinin de azalmasına, zaman içerisinde yok olmasına neden olmuştur. Büyük şehirlerde oluşan bu yeni yaşam biçimi modern toplumu ortaya çıkarmıştır. Böylece, beraber yaşayan insanların yaşantıları karmaşıklaşmış, bireylerin ruh halleri etkilenmiştir. İnsanı sadece fiziksel boyutuyla görerek maddi yönünü ele alıp manevi yönünü ihmal eden batı uygarlığı insanla hayvanı eşdeğer gördüğü için Kafka kendisini sinek gibi görerek yalnızlık ve korkuyu yaşamış, Camus dünyayı saçma olarak nitelemiş, Sartre insanı boş olarak görmüştür. Ünlü yazarların eserlerinin birçoğunda mutlaka bunalıma yer verilmiştir. Türk edebiyatında bunalımlarını edebiyata yansıtabilen yazarlardan bazılarını Ferit Edgü, Demir Özlü, Tezer Özlü, Yusuf Atılgan şeklinde sıralayabiliriz. Hem dünya hem de Türk edebiyatındaki bu tip yazarların ortak özelliği, Modernizm, Varoluşçuluk ve Yeni roman akımlarından etkilenmeleridir. Bu tip yazarlara göre, aklına güvenip onunla hareket eden birey daha özgür, daha eşit olacaktır. O halde, değişmeyen evrensel ahlak kurallarının da yeniden düzenlenmesi gerekir. Kültür, ahlak, ticaret, bilim başta olmak üzere insanı ilgilendiren her şey sorgulanıp yeniden şekillenmelidir. Çünkü geleceğin toplumu ihtiyaçlarını karşılamak için organik olmayan yapay enerjiler kullanacaktır.

Daha fazla kazanıp daha fazla harcamayı esas alan, istediğini özgürce dilediği zaman yapmaya ve tüketim ekonomisine dayalı olan maddeci bir yapı üzerine kurulmuş bu yeni yapıdaki insanlar, kapitalist sistemdeki makinelerden birer parça haline dönüşmüş, bu düzenin esiri haline gelerek ruhlarını yitirmişlerdir. Kişinin yeryüzünde tek başına olduğunun farkına varması; o güne kadar öğrendiği, güvendiği ve ayakta kalmasının nedeni olan değerler sisteminin sarsılmasına neden olmuştur. Varoluşçu düşünce ile Modernizmin birlikte ortaya koyduğu akım geçmişle hesaplaşma düşüncesine neden olmuş ve bireylerde büyük bir iç çatışmayı beraberinde getirmiştir. Bu; Yeni Roman akımıyla birlikte Edgü, Atılgan, Özlü kardeşler gibi yazarları derinden etkilemiş, onlar da yaşamlarında ve yapıtlarında bunu açıkça göstermişlerdir. Modernleşen insanın tüketim toplumuna dönüşmesi, bireyin ikinci plana itilerek etken konumdan edilgen bir konuma düşmesine neden olmuştur. Bu; kişilerin toplumla uyumsuz hale gelmesinin, toplumsal değerlerin nedenlerini kavrayamamalarının ve kolayca bunalıma girmelerinin önünü açmıştır. Ele alacağımız yazarlar; Edgü, Özlü kardeşler ve Atılgan yazdıklarıyla birçok okuru etkilemesini bilmiş, bir yönüyle de toplumda var olan ruhsal çatışmaları dile getirmişlerdir.

Anahtar Sözcükler: teknoloji, modernleşme, kültür, insan, bunalım