Bazı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin farklı seviyelerdeki tuz stresine gösterdikleri tepkilerin incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Aytekin Ekincialp
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada, 20 adet farklı fasulye genotipinin farklı seviyelerdeki tuz stresine gösterdikleri tepkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 20 farklı fasulye genotipinin 0 mM, 25 mM ve 50 mM tuz (NaCI) dozlarındaki reaksiyonları incelenmiştir. Tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak hazırlanan çalışmada, bitkiler 2:1 oranında torf-perlit içeren saksılarda 23±2 ºC sıcaklıktaki iklim odası koşullarında yetiştirilmişlerdir. Tuz uygulaması sulama suyu ile birlikte 4 gün arka arkaya uygulanmıştır. Çalışma sonunda fasulye genotiplerinde tuzluluğa toleransı belirlemek için 0-5 skalası, yaprak sayısı, sürgün çapı, sürgün-kök uzunluğu, sürgün kök yaş ve kuru ağırlığı ve sürgünlerde besin elementi (Na, P, K, Ca, Mg, Zn, Fe, Cu ve Mn) içerikleri incelenmiştir. Çalışmanın sonunda elde ettiğimiz sonuçlara göre, genotipler arasında tuza tolerans bakımından önemli farklılıkların olduğu belirlenmiştir. 0-5 skalasına göre özellikle 50 mM tuz dozu uygulanan grupta önemli gelişme geriliği olduğu ortaya çıkmıştır. Uygulanan tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak, sürgün boyu, yaprak sayısı, sürgün çapı, sürgün yaş ağırlığı, K, K/Na ve Ca/Na oranının azaldığı; kök kuru madde ve Na miktarının arttığı tespit edilmiştir. Tuz stresine maruz bırakılan genotipler arasında 4 genotip tuza tolerans (8, 11, 13 ve 19), 3 genotip ise tuza hassas olarak belirlenmiştir (14, 18 ve 20).