GAYATRİ CHAKRAVORTY SPİVAK'IN MADUN KAVRAMI BAĞLAMINDA FİLİSTİNLİ KİMLİĞİNİN BATI BASININDA TEMSİL EDİLİŞİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Hüseyin Köse
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Tüm sosyal hareket imkanları kendi ontolojik paradoksuna dolandırılmış olan madun, varlık mücadelesini baştan kaybetmiştir. Hapsedildiği ötekilik (otherness) konumu, suskunlukla (silence) damgalanmış sesi, aradalıkta (in-betwenness) ve yersizyurtsuzlukta (out of place) belirlenmiş coğrafyası ile madun, yurttaşlık yapılarına erişimi olmayan, üretilmiş bir yokluktur. Gramsci’nin ortaya attığı kavramı çok daha geniş bir anlam spektrumuna kavuşturan Spivak’a (2017) göre maduniyet, yüzyıllardır değişmeksizin hâkim olma durumunun getirmiş olduğu ve egemenlerin dışında kalan bütün “öteki” grupların dışlanması, yerleşik düzenidir. Hegemonik yerleşik düzen, kendi egemenliğini yeniden üretmek üzere diğer sosyal özneleri söylem üzerinden kategorize ederek koşullandırmaktadır. Bu epistemik süreç, madunu kendi maduniyeti içerisinde yaşamak üzere kültüre ederek, onu kendi ötekiliğinin gönüllü taşıyıcısı ve yeniden üreteni yapmaktadır. Kendi ontolojik özünden, temel hak ve hürriyetlerinin farkındalığından bihaber bir şekilde kendine yabancılaşmış madun sosyal özne, bu sıkışmışlıktan kurtulmaya her yeltendiği vakit ise, tehdit unsuru olmakla itham edilerek bastırılma yoluna gidilmektedir. Bu çalışma bağlamında “küresel bir öteki” konumu olarak Filistinli kimliğinin hâkim söylem karşısındaki görünümü ele alınmıştır. Bunun için Batı iletişim organizasyonlarından haber örnekleri üzerinden söylem analizi yapılmıştır. Norman Fairclough’un Eleştirel Söylem Analizi (ESA) yöntemi kullanılarak yapılan analizlerin sonucunda, her üç organizasyonun haberlerinde, a) kategorik ayrımcı bir dil kullanılmıştır; b) tek yönlü tanıklıklara başvurulmuştur ve olayın bir diğer kahramanı olan Filistinlilerin belgesel bir mantıkla, “ötekiliği” kanıtlanmaya çalışılmıştır; c) alt metinsel okumalarda, Pax Romana ve Pax Amerikana çerçevesinde, barışın ancak Batı ve İsrail’in eliyle gelebileceği düşüncesi hakimdir; d) söylemin temeline konulmuş olan ve ancak dikkatle okunduğunda göze çarpan, “angelic America” (meleksi Amerika) -kendisini iyi karşısındakileri ise kötü- ikilemi kurulmuştur; e) terör, söylem düzeni içerisinde hem İslamofobi, hem de ötekilik bağlamında temel bir nosyon olarak yoğun bir biçimde kullanılmıştır; f) “ben” ve “öteki” üzerinden kimlik inşa süreçleri işletilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Filistinli kimliği, madun, haber, ötekilik, Spivak.