KARŞILAŞTIRMALI VE KARŞILAŞTIRMALI OLMAYAN REKLAMLARIN TÜKETİCİLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Yavuz Cömert
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı karşılaştırmalı reklamların tüketicilerin
reklamdaki bilgilere yönelik, reklama yönelik ve reklam veren markaya yönelik
tutumları ve satın alma niyeti üzerindeki etkilerini araştırmaktır.
Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim bahar yarıyılında Yüzüncü
Yıl Üniversitesinde öğrenim gören, 21 farklı birimden 1177 öğrenci
oluşturmaktadır. Araştırma, üç farklı reklam türü (doğrudan karşılaştırmalı, dolaylı
karşılaştırmalı ve karşılaştırmalı olmayan), cinsiyet ve reklam veren marka
kullanıcısı olup olmama bağımsız değişkenler olmak üzere 3x2x2 faktöriyel
desene uygun olarak planlanıp gerçekleştirilmiştir. Bu desen kapsamında farklı
reklam türünün gösterilmesi kriterine bağlı olarak herhangi bir müdahale
olmadan doğrudan karşılaştırmalı, dolaylı karşılaştırmalı ve karşılaştırmalı
olmayan reklam grubu şeklinde isimlendirilen üç deneysel grup oluşturulmuştur.
Çalışmada reklam türünün etkisi, reklam türü ve cinsiyetin ortak etkisi, reklam
türü ve reklam veren marka kullanıcısı olup olmamanın ortak etkisi ve reklam
türü, cinsiyet, reklam veren marka kullanıcısı olup olmamanın ortak etkisine
göre bağımlı değişkenler üzerinde anlamlı bir farklılığın olup olmadığı
araştırılmıştır. Reklam türü, cinsiyet ve reklam veren marka kullanıcısı olup
olmama değişkenlerinin ortak etkisine göre reklamdaki bilgilere yönelik,
reklama yönelik ve reklam veren markaya yönelik tutumlar üzerindeki etkiler ve
satın alma niyeti üzerindeki etkilere yönelik anlamlı bir farklılığın olmadığı
sonucuna varılmıştır. Elde edilen
verilerin çözümlenmesinde üç yönlü çok değişkenli varyans analizi (Three Way
MANOVA), üç yönlü varyans analizi (Three Way ANOVA), bağımsız örneklemler için
t-testi ve betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma için kullanılan
ölçekler, literatürde bulunan çok sayıda çalışmadan, çalışmanın amacına uygun
olan maddeler seçilip, uyarlama yapılarak kullanılmıştır.