Deneysel obezitenin sebep olduğu sinir hasarı üzerine kapsaisin ve aralıklı açlığın etkileri
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Salih Kaya; Ramazan Üstün
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Obezite, aşırı yağ birikimi ve kronik inflamasyon ile karakterize metabolik bir
bozukluk olup pek çok metabolik ve nörodejeneratif hastalığa yol açmaktadır. Aralıklı
açlık günün belirli saatlerinde ya da haftanın belirli günlerinde enerji içeren hiçbir
besin maddesinin alınmadığı bir diyet programı olup kilo kontrolü için etkili ve doğal
bir stratejidir. Kapsaisin, acı biberin temel aktif bileşenlerinden olup, anti-inflamatuar,
antioksiodan, antimikrobiyal, antikanser ve antiobezite etkilere sahiptir.
Bu çalışmanın amacı, obez fare modelinde, obezitenin indüklediği periferik
sinir hasarı üzerine aralıklı açlık ve kapsaisin tedavisinin etkilerini hücresel,
fonksiyonel ve immünohistokimyasal teknikler ile araştırmaktır.
Çalışmada; %45 yüksek yağlı yemle beslenen C57Bl/6 farelerde deneysel
obezite modeli geliştirildi. Obezite kaynaklı periferik nöropati gelişimi, duysal-motor
fonksiyon testleri ve immünohistokimyasal görüntüleme yöntemleriyle doğrulandı.
Ardından Kontrol, Obez, Aralıklı açlık, Kapsaisin ve Aralıklı açlık + Kapsaisin
çalışma grupları oluşturuldu. Ayrıca in vitro ortamda çalışma gruplarındaki DRG
nöron kültürleri hazırlandı. Nöronlarda aksotomi hasarı oluşturularak aksotomiden 24
ve 48 saat sonraki hasarlı nöronların sağ kalım oranları hesaplandı.
Obezitenin ilk 15 haftalık dönemde miyelin kaybına, aksonal filament hasarına
ve periferik nöropatiye sebep olduğu tespit edildi. Aralıklı açlık diyeti ile birlikte
uygulanan kapsaisin tedavisi, miyelin kılıfta, kas lifinde asetilkolin reseptörlerini
rejenere etti. İn vitro ortamda, obezite ilk 15 haftalık dönemde travma hasarlı periferik
duysal nöronların sağ kalım oranlarını azalttı. İkinci 15 haftalık dönemde ise periferik
duysal nöronların travma stresi ile başa çıkma kabiliyetini artırarak, sağ kalım oranını
yükseltti. TrkA reseptör sinyal yolağının inhibisyonu, aksotomi hasarlı periferik
duysal nöronların sağ kalım oranını artırdı.