Borun skopolaminle oluşturulan Alzheimer tipi demans sıçan modelinde öğrenme ve bellek üzerine etkisi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Hülya Özdemir

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu çalışma, sıçanlarda Alzheimer tipi demans oluşturularak borun bu demans şekli üzerinde tedavi etkinliğini araştırmak için tasarlandı. Çalışmada 250-300 gram canlı ağırlığa sahip 56 adet dişi Wistar albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar, her grupta 8 adet olacak şekilde 7 gruba ayrıldı. Grup 1: kontrol grubu, (herhangi bir madde ve girişime maruz kalmadı) Grup 2: %0,9 NaCI-çözücü grubu, demans oluşturulmadı. Grup 3: demans grubu, sıçanlara 1 mg/kg dozunda skopolamin davranış deneylerinden 30 dakika önce uygulandı. Grup 4: Bor 5 mg/kg + skopolamin grubu, 5 mg/kg/gün bor uygulanan sıçanlara davranış deneylerinden 30 dakika önce 1 mg/kg dozunda skopolamin verildi. Grup 5: Bor 10 mg/kg + skopolamin grubu, 10 mg/kg/gün bor uygulanan sıçanlara davranış deneylerinden 30 dakika önce 1 mg/kg dozunda skopolamin verildi. Grup 6: Bor 20 mg/kg + skopolamin grubu, 20 mg/kg/gün bor uygulanan sıçanlara davranış deneylerinden 30 dakika önce 1 mg/kg dozunda skopolamin verildi. Grup 7: Galantamin + skopolamin grubu, 1,5 mg/kg/gün galantamin uygulanan sıçanlara davranış deneylerinden 30 dakika önce 1 mg/kg dozunda skopolamin verildi. Demans oluşturmak için sıçanlara spesifik testlerdeki davranış deneylerinden 30 dakika önce skopolamin uygulandı. Yükseltilmiş artı-labirent testinde açık kollarda harcanan zaman ve açık kollardaki girişlerin sayısı, kontrol grubuna göre demans grubunda anlamlı derecede düşüktü. Bu değerlerden açık alanda geçirilen süre borun tedavi gruplarından Bor 20 mg/kg grubunda, açık kollardaki girişlerin sayısı da Bor 5 mg/kg grubunda arttı. Morris su tankı testinde demans grubunda, platformu bulma süresi kontrole göre önemli ölçüde arttı. Bu değerler demans grubuna göre tedavi gruplarında azalmalar gösterdi. Y labirent testi sonuçlarının gruplararası karşılaştırmalarında fark bulunamadı. Bu çalışmanın sonuçları; skopolaminle demans modeli oluşturulabileceğini, borun anksiyolitik etkiler gösterebileceğini; demans nedeniyle gelişebilecek öğrenme ve bellek hasarları üzerine borun etkisinin doza bağlı olarak değişebileceğini ve borun kısa dönem hafıza üzerine etkinliğinin olmadığını göstermektedir. Borun organizmalar üzerindeki çoklu etkileri göz önüne alındığında daha ileri çalışmalarla hem bu etkilerin moleküler temelleri aydınlatılabilecek hem de borun insanlardaki hasarlı patofizyolojik durumlardaki yararlı yeni etki mekanizmaları ortaya çıkarılabilecektir.