Türkiye Piyasasında Bulunan Çörekotu Kapsülleri Üzerinde Kalite Kontrol Çalışmaları
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mersin Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Teknolojisi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ebru Derici Eker
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Günümüzde, teknolojik gelişmeler ile birlikte ortaya yeni çıkan veya sık sık yaşanan sağlık
sorunları, toplumların farklı çözüm arayışlarına girmesine sebep olmuştur. Bu yeni arayışlar
esnasında en önemli yönelim de doğal kaynaklı ürünlere gösterilmiştir. Bu ürünlerin sağladığı
faydalardan dolayı dünyada ve ülkemizde gördüğü talep sürekli artmıştır. Son zamanlarda
ilaçların ve kimyasal maddelerin kullanımının insanlarda ve hayvanlarda sağlığın korunmasında
tehlike oluşturma ihtimalinden dolayı veterinerlik, beşerî hekimlik, çevre ve gıda gibi alanlarda
yapılmış birçok çalışma sonucunda koruyucu hekimlikte ve hastalıkların tedavi sürecinde bitkisel
kaynaklı ürünlerin kullanılması tavsiye edilmektedir. Günümüzde adına alternatif tedavi denilen
nutrasötiklerin kullanımı tıbbın birçok alanında giderek yaygınlaşmaktadır. Nutrasötikler temel
beslenmenin yanında sağlığa faydalı gıda veya gıda bileşikleridir. Bu ürünler alışılagelmiş olarak
tablet ve kapsül gibi formlarda bulunurlar. Bu bağlamda nutrasötikler içerisinde yer alan
çörekotu, anti-inflamatuvar, anti-viral, anti-allerjik, nöroprotektif, anti-diyabetik ve antikanserojen etkileri gözlenmiş olan bir bioflavonoiddir. Ve alternatif tedavi olarak kullanımı
oldukça yaygındır. Gerek gıda ve tarım alanlarında destek olarak kullanımı gerekse tıp alanında
alternatif tedavide yaygın kullanımı dolayısıyla toplumda oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu
nedenle kalite, güvenlilik ve etkiliği konusunda daha fazla çalışma yapılması gereken bir konudur.
Bu projede yapacağımız çalışmada, hemen hemen her yaş grubunda güvenli olduğu düşünülen
hem besin desteği hem de şifa beklentisi olarak sıklıkla kullanılan çörek otu kapsüllerinin ve
yağlarının farklı firmalarca üretilen yağ ve yumuşak kapsül formülasyonları kalite, etkililik ve
güvenlik açısından karşılaştırılmış olacaktır. Bu çalışmanın gerekli olmasının nedeni Türkiye’de
ilaçların ruhsatlandırılmasında yetkili kurum Sağlık Bakanlığı’dır dolayısıyla bir ilacın ruhsatının
alınabilmesi için, bu ilacın uluslararası normlar açısından değerlendirilmesi gerekmektedir ve bu
işlem de bilimsel komisyonlar tarafından yapılmaktadır. Ancak, bitkisel kaynaklı ürünlerin
ruhsatlandırılması T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılır. Bu nedenle bu
bitkisel kökenli ilaçların güvenilirliği, etkiliği ve kamuya katkısı ile ilgili güvenlik testlerinden
geçip geçmediği soru işaretidir. Bu bağlamda; GC analizi ile yağ asitleri kompozisyonu, HPLC
yöntemi ile miktar tayini gibi testler gerçekleştirilmiş, antioksidan etkileri incelenmiş, ayrıca
çörekotunun in vitro sitotoksik etkisinin incelenmesi amacıyla hücre kültürü yoluyla MTT testi
gibi çalışmalar yapılmış bu soru işaretleri giderilmeye çalışılmıştır. Benzer bir çalışmaya
literatürde rastlanmamıştır. Literatüre katkısı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Besin destek ürünü, çörek otu yağı (Nigella sativa), formülasyon, yumuşak
kapsül, ruhsat