Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tez Danışmanı: Ibrahim Aydoğdu
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Sismik izolasyonun yapıların periyodunu artırdığı ve kat ötelemelerini
düşürdüğü gerçeğini göz önünde bulundurarak, yapıların deprem dayanımı üzerinde
büyük bir etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Fakat yapıların güvenli sınırlar içerisinde
kalacak şekilde belirli deformasyonlara izin verilmesi kaydıyla izole binaların sabit
tabanlı binalardan daha hafif tasarımlara sahip olabileceği ve böylece yapının tasarım
maliyetini de düşürebileceği araştırılmalıdır. Bu çalışmanın amacı sismik izole ve sabit
tabanlı yapıların optimum ağırlık tasarımlarını yapmak ve sonuçların
karşılaştırılmasıyla sismik izolasyonun yapı ağırlığına etkisini gözlemlemektir.
Araştırma için, 4 adet 2D çelik çerçeve ve 4 adet 3D uzay çelik çerçeve modeli
tasarlanmıştır. Her bir çerçeve modeli hem sismik izole olarak hem de sabit tabanlı
olarak ele alınmıştır. Sismik izolasyon için sürtünme bazlı izolatör aygıtlarından olan
üçlü sürtünmeli sarkaç izolatör mesnetler kullanılmıştır. Optimum tasarımlar için yapay
arı kolonisi, karga arama ve Archimedes optimizasyon algoritmalarına dayalı olarak bir
optimizasyon programı geliştirilmiştir. Sınırlayıcı fonksiyonları katlar arası ötelenme,
en üst kat ötelemesi, mukavemet ve geometrik sınırlayıcılardır ve bu sınırlayıcılar için
LRFD-AISC yönetmeliğine uyulmuştur. Yürütülen optimizasyon analizleri sonucunda
sismik izolasyonun yapıların ağırlığını önemli oranda azalttığı görülmüştür.