Basın ve iktidar ilişkileri bağlamında Van yerel basını (1858-1980)


Öğr. Gör. Dr. Ergin Sarı

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van Meslek Yüksekokulu, Görsel, İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ömer Alanka

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Medya içerikleri, büyük anlamda, toplumdaki iktidar ilişkilerinin kabataslak bir haritasını oluşturur. Medya organları belli bir ideolojik yapı çerçevesinde haber üretimi yaparlar ve bu ideolojik yapı, üretilen haber ve diğer donatılarda açık veya örtük bir şekilde kendini belli eder. Ulusal – yaygın medyada olduğu gibi yerel medyadaki haberler de medyanın iktidar ile olan ilişkileri bağlamında şekillenmektedir. Yerel gazeteler her ne kadar yayımlandıkları yöre ile ilgili, ekonomiden sosyal hayata, sağlıktan eğitime, şehirleşmeden kültürel alana kadar birçok konuyu gündeminde tutma gibi temel işlevlere sahipse de bu işlevler genelde iktidar ile olan ilişkileri ve ideolojik konumları çerçevesinde yerine getirilmektedir. Medya ile iktidar arasında karmaşık ve çok boyutlu bir ilişki bulunmaktadır. Denilebilir ki; iktidarı ayakta tutan ve devamlılığını sağlayan şey, haber ve enformasyonun belli bir ideoloji çerçevesinde istenilen miktar ve şekilde sunulmasıdır. Van'da 1858 ile 1980 yılları arasında yayınlanan yerel gazetelerin basın – iktidar ilişkileri bağlamında ele alınması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Günlük, haftalık ve bazen de aylık gibi aralıklarla yayınlanan bu süreli yayınlar, yayın hayatlarına başladığı yıla göre kronolojik bir sırayla ele alınmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, medya – iktidar ilişkileri bağlamında Van yerel basınının tarihsel süreç içerisinde işlev ve karakterini ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın odak noktası ve kapsamı, 1858 ile 1980 yılları arasında Van'da yayınlanan süreli yayınlardır. Çalışmada nitel çözümleme tekniği kullanılmıştır. İncelenen gazetelerde yer alan haber, resim, köşe yazısı, şiir ve yazı dizisi gibi donatılar birer metin olarak kabul edilmiş ve eleştirel söylem analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yerel basın, Van yerel basını, İktidar, Van Gazetesi, Van Kartalı