Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Muş Alparslan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor, Türkiye
Tez Danışmanı: Ömer Kaynar
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın amacı, mücadele ve dövüş sporlarında biyopsikososyal faktörler ile sportif başarının incelenmesidir. Çalışmanın araştırma gurubu: 5 güreş, 2 boks, 2 judo ve 1 atletizm sporuyla uğraşan aktif ve emekli olmak üzere toplam 10 gönüllü kişiden oluşmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden içerik ve tematik analizi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunda bulunan katılımcılar ile yüz yüze görüşme sağlanmış ve izinleri alınarak ses kaydı yapılmıştır. Veri analizleri ise betimsel ve içerik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırma önerimizde katılımcıların demografik özellikleri, sporcu geçmiş bilgileri ve biyopsikososyal özellikleri içeren sorular olmak üzere üç bölümden oluşan röportaj soruları yer almaktadır. Birinci bölümde katılımcıların yaş, eğitim durumu, medeni durum, mesleği, baba mesleği gibi demografik bilgilerini içeren 6 soru, ikinci bölümde spora başlama yeri, spora başlama yaşı, aktif spor yılı, en iyi spor derecesi, en iyi spor derecesini elde etme yaşı gibi sporcu geçmişini içeren 6 soru, üçüncü bölümde ise biyopsikososyal özellikleri belirleyen (biyolojik 4, psikolojik 7 ve sosyal özellikler 6 soru) olmak üzere toplam 17 soru yer almaktadır. Elde edilen kayıtlar doküman haline getirilerek analizleri yapılmıştır. Araştırma verileri üzerinden, temalar, kategoriler ve kodlar elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, katılımcıların kondisyon durumlarının iyi olduğunu, inanç, çeviklik, psikolojik durum, teknik özellik, statü elde etme zorunluluğu, çabukluk, onları rakiplerinden üstün kılan özellikler arasında olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca katılımcılar özgüven, motivasyon, rakiplere karşı strateji geliştirmek, kazanma inancı, millî duygular, kararlılık ve mecburiyet vb. bir mücadele ve dövüş sporcusunun şampiyonalarda kürsünün en üst basamağında yer alması için çok önemli olduğunu belirtilmiştir. Bunlarla birlikte katılımcılar farklı iklim, kültür, insanların tutum ve VI davranışlarının başarılarını etkilemediğini ancak, rakibin özelliği, antrenör ve idarecilerin tutum ve davranışları, hakemler, tecrübesizlik şampiyonalarda başarılı olmayı etkilediğini ifade etmişlerdir. Araştırmada sonuç olarak: Mücadele ve dövüş sporlarında biyopsikososyal faktörler ile sportif başarı arasında bir ilişkinin olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelime: Mücadele ve Dövüş Sporları, Biyopsikososyal Faktörler, Sportif Başarı