Kente göç etmiş bir örneklemde bireycilik-toplulukçuluk eğilimleri ve değerler açısından kültüre uyum (kültürlenme) süreçleri


Doç. Dr. Betül Dilara Şeker

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü/Psikoloji, Psikoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Melek Göregenli

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma da kente göç etmiş bir örneklemin bireycilik- toplulukçuluk eğilimleri, değerleri ve kültürlenmelerinin incelenmesi amaçlanmştır. Bu bağlamda bireycilik- toplulukçuluk, değerler ve kültürlerime kavramları ortaya konmuştur. Bireycilik - toplulukçuluk, değerler ve kültürlerime düzeyleri ile ilgili olabilecek değişkenlerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma örneklemi iki gruptan oluşmaktadır. Doğu, Güneydoğu Anadolu' dan ve Bulgaristan'dan izmir'e göç eden yetişkinlerdir. Araştırma örneklemi 18-49 yaşlan arasında kadın ve erkekten oluşan toplam 592 kişi ile sınırlıdır. Araştırmada elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir: Bu araştırmadan elde edilen bulgular tercih edilen kültürlenme stratejilerinin, bireycilik - toplulukçuluk eğilimlerinin ve değerlerin kente göç etmiş iki örneklemde çeşitli boyutlarda farklılaştığım göstermiştir. Örneklemde Doğu ve Güneydoğu Anadolu' dan ve Bulgaristandan göç edenlerin dört kültürlenme startej isinden hangilerinin diğer örnekleme göre daha belirgin ifade ettikleri ortaya konmuştur. Doğu ve Güneydoğu Anadolu' dan göç etmiş örneklemin ayrılma stratejisini, Bulgaristan'dan göç etmiş örneklemin ise asimilasyon stratejisini daha belirgin ifade ettikleri gözlenmiştir. Değerlerin sekiz boyutu incelenmiş değerlerin alt boyutu olan yardımseverlik boyutunda örneklemin genel eğiliminin, bu değere yüksek derece de önem verdikleri, güç - statü, kendine yönelme, güvenlik ve evrensellik değerleri sırası ile yardımseverlik boyutunu izlediği gözlenmiştir. Bireycilik eğilimi Bulgaristan'dan göç etmiş örneklemde belirgin şekilde yüksek bulunurken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan göç etmiş örneklemde ise toplulukçuluk eğiliminin yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Örneklemin bu kente (ülkeye) göç etmekten memnuniyet düzeyi, hayattan genel memnuniyet düzeyi, örneklemin şu anda yaşanan yere uyum düzeyleri arasında anlamlı farklılaşmalar gözlemiştir.