Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Şebnem Udum
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: İngilizce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
İran'ın nükleer programı, ülkenin nükleer faaliyetlerinin bir kısmının gizli olarak yürütüldüğünün ortaya çıkması sonrasında uluslararası bir mesele haline geldi. İran'ın nükleer program hakkında kaygılı devletler, İran'ı nükleer faaliyetlerden vazgeçirmek için yaptırım uygulamaya başladılar. İran, söz konusu yaptırım kararları nedeniyle özellikle ekonomik açıdan zarar görmesine rağmen nükleer faaliyetlerine devam etmektedir. Bu tez, İran'ın nükleer programını sürdürmesindeki motivasyonlarını açıklamaya çalışmaktadır. Bu amaçla, bu tezde nükleer silahların yayılmasının nedenlerini açıklamaya yönelik teorik yaklaşımlardan yararlanılmıştır. Bu çerçevede temel olarak Scott Sagan tarafından ortaya konulan sınıflandırma (Üç Model Yaklaşımı) kullanılmaktadır, çünkü bu konuda var olan tüm teorik yaklaşımları İran'ın nükleer programına uygulamak bu çalışmanın kapsamının ötesindedir. Güvenlik Modeli, İç Politika Modeli ve Norm Model, İran'ın nükleer faaliyetlerinin farklı boyutlarının anlaşılması için kullanışlı araçlar sunmaktadır. Zira İran'ın nükleer programını sadece güvenlik boyutu ile ele almak bu meselenin dar bir çerçevede değerlendirilmesine sebep olmaktadır. Bu tez, İran'ın nükleer programını sürdürmesinde iç politik yapısının (bilimsel, siyasi ve askeri aktörlerin) ve nükleer teknolojinin İranlılar açısından taşıdığı sembolik değerin önemli motive edici unsurlar olduğunu öne sürmektedir.Key words Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT), Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), Az Zenginleştirilmiş Uranyum (LEU), Yüksek Zenginleştirilmiş Uranyum (HEU), Ek Protokol, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi