İmmünsüpresif ilaçların sublingual formülasyonlarının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Esra Baloğlu
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Sirolimus suda çözünürlüğünün düşük olması, ilk geçiş etkisine uğraması, düşük oral biyoyaralanım göstermesi ve hedef-dışı bölgelere spesifik olmayan dağılımı gibi sakıncaları olan immünsüpresif ve multiterapötik bir ajandır. Bu kısıtlamaları aşabilmeye yönelik olarak sirolimus için çeşitli formülasyon stratejileri geliştirilmiş olup, bunlar arasında farmasötik nanoteknoloji getirdiği üstünlüklerle ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sublingual yoldan uygulanmak üzere sirolimus yüklü misel ve karışık misel formülasyonlarının geliştirilmesidir. Bu bağlamda, sirolimus yüklü misel ve karışık misel formülasyonlarının geliştirilmesinde D-α-tokoferil 1000 süksinat (TPGS), soya fosfatidilkolini (SPC) ve sodyum kolat (NaC) kullanılmıştır. Sirolimus yüklü misellerin geliştirilmesi çalışmalarında, TPGS misellerinin küçük partikül büyüklüğü ve düşük polidispersite indeksi, yüksek enkapsülasyon verimi ve yükleme kapasitesi sergilediği gözlemlenmiştir. SPC'nin miseller üzerinde yalnızca partikül büyüklüğünde ve PDI değerinde artışa neden olduğu, diğer özellikler üzerinde olumsuz bir etki göstermediği belirlenmiştir. NaC'ın karışık miseller üzerindeki olumsuz etkisi formülasyon çalışmalarıyla ortaya konulmuştur. Misellerin molar çözündürme kapasitesi ve molar misel su partisyon katsayısı, miselizasyon prosesi ve sirolimusun misellerdeki yerleşimi termodinamik bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Optimum sirolimus misel fomülasyonlarının in vitro salım çalışmaları yapılmıştır ve Franz difüzyon hücreleri kullanılarak nitroselüloz membrandan in vitro difüzyon profilleri incelenmiştir. Daha sonra, misellerin sığır sublingual mukozasından permeasyonu incelenerek sirolimus çözeltisine göre doku penetrasyonunun arttığı gösterilmiştir. Ayrıca, SPC'nin misellerin doku penetrasyonunu arttırdığı gözlemlenmiştir. 4°C ve 25°C/%60 RH koşullarındaki stabilite çalışmalarıyla, sirolimus yüklü misellerin 4°C'de 90 gün boyunca tüm karakteristiklerini koruduğu, ancak NaC'ın misellerin kararlılığı üzerinde olumsuz etki gösterdiği ortaya konulmuştur. Bu çalışmada ilk kez sirolimusun sublingual yolla kullanılmak üzere, misel ve karışık misel formülasyonları başarıyla hazırlanmış ve in vitro/ex vivo değerlendirmeler yapılmıştır.