Ameliyat öncesi çocuklara uygulanan el masajının anksiyete düzeyi ve hemodinamik değişkenlere etkisi


Dr. Öğr. Üyesi Fahri Aşkan

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mersin Üniversitesi, İçel Sağlık Yüksekokulu, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Diğdem Lafcı

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma, ameliyat öncesi çocuklara uygulanan el masajının anksiyete düzeyine ve anksiyetenin fizyolojik belirtilerine (sistolik-diastolik kan basıncı, kalp atım hızı, solunum hızı, periferik oksijen satürasyonu (SpO2)) etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini, 05 Nisan-29 Eylül 2017 tarihleri arasında Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Cerrahi Servisi'ne ameliyat olmak için gelen 9-12 yaş grubu çocuklar oluşturmuştur. Örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan çocuklar arasından randomizasyonla belirlenmiş olup, 42 çalışma (el masajı uygulanan) ve 42 kontrol grubu olmak üzere toplam 84 çocuk oluşturmuştur. Veriler, "Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu", "Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri", "Anksiyetenin Fizyolojik Belirtileri İzlem Formu" ve "Memnuniyet Durumu Değerlendirme Skalası (MDDS)" ile toplanmıştır. Ameliyattan önce çalışma grubundaki çocukların her bir eline 8 dakika süre ile el masajı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara rutin uygulama dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik, ki kare, t testi, bağımlı gruplarda t testi ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma grubundaki çocukların el masajı öncesi durumluk kaygı puan ortalaması 34.40±6.91, kontrol grubunda ise 33.21±6.43 olarak bulunmuştur (p>0.05). El masajı sonrası durumluk kaygı puan ortalaması çalışma grubunda 25.78±5.90, kontrol grubunda ise 31.80±6.51 olarak bulunmuştur (p<0.05). Çalışma grubundaki çocukların el masajı sonrası sistolik kan basıncı ve kalp atım hızı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), ancak anksiyetenin diğer fizyolojik belirtileri ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Kontrol grubundaki çocukların ise el masajı sonrası sistolik kan basıncı ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), ancak anksiyetenin diğer fizyolojik belirtileri ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Çalışma grubundaki çocukların el masajını sevme durumu ile durumluk kaygı puan ortalaması arasında negatif yönde bir korelasyon olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç ve Öneriler: El masajının anksiyete, sistolik kan basıncı ve kalp atım hızı üzerinde olumlu etkisi olduğu görülmüş olup diastolik kan basıncı, solunum hızı ve SpO2 üzerinde etkisi olmadığı belirlenmiştir. El masajı ile ilgili daha kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir.