EYYÛBÎLER DÖNEMİNDE DEVLET ADAMLARI ARASINDAKİ ÇEKİŞMELER(KARAKUŞ VE İBN MEMMÂTÎ ÖRNEĞİ)


Güngör İ.

ULUSLARARASI EYYÛBÎLER SEMPOZYUMU, Iğdır, Türkiye, 20 - 21 Nisan 2019, sa.554, ss.276-290

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Iğdır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.276-290

Özet

ÖZET

 

Her dönemde ve her toplumda ilmi, siyasi, idari, mimari vb. alanlarda büyük roller üstlenen ve mensup olduğu toplumda önemli etkiler bırakan büyük şahsiyetler yetişmiştir. Bu şahsiyetlerden bazıları tarihte hak ettiği değeri alırken bazıları birtakım nedenlerden dolayı tarih sahnesinden silinmiş bazıları ise, ya muhaliflerinin acımasız yakıştırmalarına maruz kalmış ya da kendilerine aşırı derecede bağlı olan taraftarlarınca mesnetsiz bir şekilde abartılmaya çalışılmıştır. Oysa araştırmacıların görevlerinden birisi de tarihte olumlu veya olumsuz etki bırakanları nesnel bir şekilde araştırıp gerçek kimliklerini ortaya çıkarmak ve topluma bu şekilde tanıtmaktır.

Tarihte önemli bir konuma sahip olmasına rağmen hak ettiği değeri görmeyenlerden biri de hicri altıncı yüzyılın sonlarında vefat eden Ebû Said Bahâeddîn Karakuş b. Abdillah el-Esedî’dir. Zira kendisi, Eyyûbiler döneminde vezirlik makamına kadar yükselen Ebü’l-Mekârim Es‘ad b. el-Memmâtî (ö. 606/1209) tarafından kimliği dışında tanıtılmaya çalışılmıştır. Karakuş’u, el-Fâşûş fi Ahkâmi Karakûş” adlı eserinde acımasızca eleştiren İbn Memmâtî onun halk arasında zalim, ahmak ve duygularına düşkün biri olarak tanınmasını amaçlamış ve oldukça da başarılı olmuştur.

Bu minval üzere biz de bildirimizde söz konusu dönemde başta askeri, mimari, idari alanlar olmak üzere pek çok önemli görevlerde bulunan Karakuş ve onun en büyük rakibi olan İbn-i Memmâtî’yi objektif bir şekilde ele alacağız.

 

Anahtar Kelimeler: Eyyûbiler, Devlet Adamları, Karakuş, İbn Memmâtî, el-Fâşûş fî Ahkâmi Karakuş.

ABSTRACT

 

In every period and in every society, great persons who have played a major role in the fields like science, politics, administration, architecture etc. and have had significant impacts on the society they belong to, have been raised. Some of these persons received the value they deserved in history, while others were erased from the stage of history for a number of reasons. Some of them have been exaggerated by their adherents, who have either been subjected to brutal apprehensions by their opponents or who are extremely dependent on them. However, one of the tasks of the researchers is to objectively find out the persons who make positive and negative impacts in history and to reveal their real identities and to introduce them to the society in this way.

One of those who didn’t see the value he deserved despite having an important position in history and passed away at the end of the sixth century of Hijri Calendar is Ebû Said Bahâeddîn Karakus b. Abdillah el-Esedî. Because, he was tried to be introduced out of his identity by Ebu’l-Mekârim Es‘ad b. el-Memmâtî (ö. 606/1209) who rose at the degree of vizier in the period of Ayyubids. İbn Memmâtî who heartlessly criticized Karakus for his work “el-Fâsûs fi Ahkâmi Karakûs” aimed to introduce him as a cruel, fool and fond of his feelings in the public and became quite successful. In this way, we will also discuss objectively of Karakus who served many important tasks, especially in the military, architectural and administrative fields and his biggest rival, Ibn Mamâtî.

 

Key Words: Ayyubids, Statesmen, Karakus, İbn Memmâtî, el-Fâşûş fî Ahkâmi Karakus.