SOSYAL SERMAYENİN KARANLIK YÜZÜ


Karatekin Alkoç Y.

6TH INTERNATIONAL MULTIDISCIPLINARY STUDIES CONGRESS, Gaziantep, Türkiye, 26 - 27 Nisan 2019, ss.153-158

  • Basıldığı Şehir: Gaziantep
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.153-158

Özet

Sosyal sermaye literatürü incelendiğinde kavramı kullananların çoğunun, kavrama dair
olumlu vurgular yaptığı görülür. Sosyal sermayenin bu olumlu tarafının aksine, kavramın
karanlık tarafının varlığı ise çok bilinmeyen bir alan olarak kalmıştır.
Sosyal sermayeye olan olumlu yaklaşım hiç şüphesiz mantıksız ya da dayanaksız değildir.
Fakat Heraklitos’un “her şey zıddıyla bilinir” cümlesi sosyal sermaye içinde geçerlidir. Nasıl
ki sosyal sermaye istenir sonuçlara sebep olabiliyorsa, benzer şekilde istenmeyen zararlı
sonuçlara da sebep olabilir. Zaten sosyal sermaye nasıl ki bireyler ve gruplar için karşılıklı
işbirliğiyle ortak çıkarlar sağlamaya imkan tanıyor ise, benzer şekilde birey veya grupların,
başkaları için doğrudan veya dolaylı olarak olumsuz sonuçlar içerebilecek birtakım emellere
ulaşmasına da katkı sağlayabilir.Sosyal sermaye kavramı, kullanıcıları nezdinde genellikle olumlu bir anlam algısı yaratsa
da, birtakım olumsuz etkileri olabileceği de göz ardı edilmemelidir. Literatürde bu olumsuz
etkiler “ karanlık yüz – karanlık taraf ” olarak ifade edilmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada
da sosyal sermayenin olumsuz etkileri, onun karanlık yüzü olarak ifade edilip açıklanacaktır.
Çalışmada öncelikle sosyal sermaye kavramı farklı düşünürlerin fikirleri aracılığıyla
tanımlanmaya çalışılacak, daha sonraki bölümde ise sosyal sermayenin karanlık yüzü
denilerek nelerin ifade edildiği ve buna bağlı olarak eşitsizlik, dışlama etkisi, baskı ve çıkar
grupları, suça teşvik ve nepotizm gibi kavramların sosyal sermeye ile birlikte nasıl ortaya
çıkabilecekleri açıklanmaktadır.