Fen ve Matematik Bilimlerinde Güncel Araştırmalar


Gülller A., Usta M.

in: Fen ve Matematik Bilimlerinde Güncel Araştırmalar, Prof. Dr. Rıdvan KARAPINAR, Editor, Ivpe Cetinje, Montenegro, Cetinje, pp.135-161, 2020

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2020
  • Publisher: Ivpe Cetinje, Montenegro
  • City: Cetinje
  • Page Numbers: pp.135-161
  • Editors: Prof. Dr. Rıdvan KARAPINAR, Editor
  • Van Yüzüncü Yıl University Affiliated: Yes

Abstract

Doğa gıda, yem, lif kaynağı başta olmak üzere canlıların gerekli olan
tüm ihtiyaçlarını karşılayan sınırlı bir kaynaktır. Her yıl dünya çapında
birçok tarımsal ürün ve kültür bitkisi sıklıkla virüs, bakteri ve fungus gibi çok
çeşitli patojen saldırıları nedeniyle ürün kalitesi ve miktarı olumsuz yönde
etkilenir (Rodoni, 2009). Birçok bitki kendilerini savunma ve dayankılık
kazanma amacıyla ribozom inaktive eden proteinler (RIP) gibi proteinler ve
bazı metabolik bileşikler üretir (Huang vd., 2008). RIP kavramı 100’den
fazla angiosperm, fungus ve bakteride bulunan ve prokaryot ve ökaryot
hücre ribozomlarında katalitik etki göstererek protein translasyonunu
engellemeleri nedeniyle ortaya çıkmıştır (de Virgilio vd., 2010; Güneş vd.,
2018).
Günümüze kadar birçok RIP, bilim insanının ilgisini çekmeyi başarmış
ve yaptıkları çalışmalarla geniş spektrumlu antiviral, antifungal,
antibakteriyel ve antitümöral aktivite sergilediği bildirilmiştir (Bian vd.,
2010). Bunun yanı sıra
in vitro ve transgenik bitkilerde de RIP’ler ile
benzer şekilde başarı sağlanmıştır (Akkouh vd., 2015). RIP’lerin bu
özelliği nedeni yapılan bir kısım çalışma da ilaç ve biyokimyasal alana
odaklanmıştır (Stirpe & Lappi, 2014; Schrot vd., 2015). Bu nedenle bu
derlemede ribozom inaktive eden proteinlerin sınıflandırılmaları,
hakkındaki son gelişmeler, fizyolojik rolleri ve bitki patojenlerine karşı
inhibisyon etkisi üzerine odaklanılmıştır