Zeytin karasuyu, ahır gübresi ve trichoderma harzianum'um biber (capsicum annuum L.) gelişimine ve verticillium dahliae kleb.' ye etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLÜFER BAYBAS

Danışman: Emre Demirer Durak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Verticillium dahliae kaynaklı solgunluk hastalığına karşı biber (Capsicum annuum L.) bitkisinde çevresel açıdan sürdürülebilir, biyolojik ve organik mücadele stratejilerinin etkinliğini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Tarımsal atıkların değerlendirilmesi ve kimyasal girdilerin azaltılmasına yönelik bu çalışmada; zeytin yağı üretiminden elde edilen zeytin karasuyu (ZK), biyokontrol etmeni Trichoderma harzianum (T) ve organik kaynaklı ahır gübresi (G) tekli ve kombinasyonel olarak kullanılmıştır. Denemeler in vitro ve in vivo koşullarda gerçekleştirilmiş, hastalık şiddeti ile birlikte çimlenme oranı, bitki morfolojisi, fizyolojik özellikler ve toprak parametreleri değerlendirilmiştir. In vitro denemelerde zeytin karasuyunun yüksek konsantrasyonlarının biber tohumları üzerinde fitotoksik etki gösterdiği, ancak %1 oranının çimlenmeyi inhibe etmediği belirlenmiştir. Ayrıca T. harzianum' un PDA ortamında, V. dahliae gelişimini anlamlı düzeyde engellediği saptanmıştır. In vivo koşullar altında, özellikle T, G ve ZK' nın kombine uygulamalarında biber gelişiminde önemli artışlar ve hastalık şiddetinde önemli azalmalar gözlemlenmiştir. T+G ve ZK+T+G uygulamaları, yaprak sayısı, sürgün çapı, yaş-kuru ağırlık gibi gelişim parametrelerinde istatistiksel olarak en yüksek değerleri vermiştir. Özellikle ZK+T+G+V uygulaması patojen baskısı altında dahi olumlu etkiler göstermiştir. Dolayısıyla bu çalışma, entegre mücadele yaklaşımlarında tarımsal atıkların ve biyolojik etmenlerin sürdürülebilir üretim sistemlerine kazandırılabileceğini göstermektedir.