Heybeli-Kömürlü köyleri (Adilcevaz-Bitlis) arasında yüzeyleyen travertenlerin sedimantolojik özelliklerinin incelenmesi ve ekonomik önemi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLAL ARANLI

Danışman: Çetin Yeşilova

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez kapsamında Heybeli köyü ile Van Gölü arasında kalan bölgede yüzeyleyen Heybeli traverten ve tufalarının evriminin aydınlatılması ve ekonomiye katkısının belirlenmesi amaçlanmıştır. İnceleme alanında yapılan gözlem ve tespitlerin haricinde travertenlerin örtülü bölümleri için 54 m karotlu sondaj yapılmıştır. Toplamda 55 m traverten, 21 m de tufa istifi incelenmiştir. Bu kapsamda; 107 adet ince kesitin, 8 adet SEM örneğinin ve 5 adet su örneğinin analizi yapılmıştır. İncelemeler sonucunda travertenlerde; 1- Breşik-litoklastlı fasiyes, 2- Kristalin kabuk fasiyesi, 3- Çalı tipi fasiyes, 4- Sal tipi fasiyes, 5- Gaz boşluklu fasiyes ayıtlanmıştır. Tufalarda ise; 1- Fitoherm çatıtaşı fasiyesi, 2- Fitoherm bağlamtaşı fasiyesi, 3- Mikritik tufa fasiyesi ayırtlanmıştır. Bu fasiyeslerin ışığında; 1- Yamaç fasiyes birlikteliği, 2- Havuz (göl) fasiyes birlikteliği olmak üzere iki fasiyes birlikteliği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular; 5 defa büyük ölçekli göl seviyesi dalgalanması yaşayan Van Gölü ile Süphan volkanizmasının Heybeli traverten ve tufalarının oluşum ve gelişimlerini denetlediğini göstermektedir. Ayrıca analizi yapılan 1 adet su örneğinin fiziksel ve kimyasal özellikleri göz önüne alındığında bölgedeki traverten ve tufaları oluşturabileceği kanaatine varılmıştır. Bölgedeki traverten ve tufaların sedimantolojik özelliklerine göre doğal taş olarak kullanılma potansiyelleri açısından ekonomik olmadığı kanaatine varılmıştır.