Siyah banotu (Hyoscyamus niger L.) ekstrelerinin bazı bitki patojeni funguslar üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZİLAN OKTAY
Danışman: Işık Tepe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada, siyah banotu (Hyoscyamus niger L.) ekstrelerinin Macrophomina phaseolina, Rhizoctonia solani AG-3, Alternaria solani, Sclerotinia sclerotiorum, Fusarium oxysporum f. sp. melonis ve Verticillium dahliae olmak üzere altı önemli bitki patojeni fungusa etkileri araştırılmıştır. Böylece bu hastalıklarla mücadele için alternatif yöntem olabilecek biyolojik bir etkenin belirlenmesi ve entegre zararlı yönetimine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmalar tesadüf parselleri deneme desenine göre beş tekerrürlü olarak, 90 cm'lik Petri kaplarında ve iklimlendirme dolaplarında yürütülmüştür. Funguslar patates dekstroz agar (PDA) ortamında 24 ± 1oC'de geliştirildikten sonra kullanılmıştır. Funguslara %0 (saf su/pozitif kontrol), %5, 10, 20 ve 40'lık oranlarda bitki ekstreleri ve Captan 50 içerikli fungisit (negatif kontrol) uygulamaları yapılmıştır. Siyah banotundan elde edilen etanol ekstrelerinin su ekstrelerine kıyasla bitki patojeni funguslara daha etkili sonuçlar verdiği görülmüştür. Su ekstreleri sadece V. dahliae üzerinde kısmen etkili olurken diğer beş fungus üzerinde etkili olmamıştır. Kullanılan etanol ekstrelerinin tüm dozları V. dahliae üzerinde tam etkili; R. solani ve S. sclerotiorum üzerinde %5 ve %10'lık dozları kısmen etkili, %20 ve %40'lık dozları tam etkili bulunmuştur. F. oxysporum, M. phaseolina ve A. solani üzerinde ise %5 ve %10'luk dozları etkisiz bulunurken; %20 ve %40'lık dozlarının tam etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışmada, negatif kontrol amacıyla kullanılan Captan 50'nin S. sclerotiorum hariç diğer tüm patojen funguslara olan etkisi etanolün %20 ve %40'lık dozlarından daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak, siyah banotu ekstrelerinin bazı dozlarda Captan 50'den daha etkili sonuçlar verdiği, bu sebeple siyah banotu bitkisinden elde edilen ekstrelerin 'biyofungisit' olarak kullanılabileceği öngörülerek elde edilen verilerin alternatif mücadele çalışmalarına katkı sağlanacağı düşünülmektedir.