Ergenlerde Okula Yabancılaşmanın Sosyal Kaygı Düzeyi ve Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Sıddık Vangölü
Danışman: Gaye Zeynep Çenesiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okuldan kopma ve uzaklaşma olarak tanımlanan okula yabancılaşma, ergenlerin yaşadığı önemli problemlerden biridir. Yapılan çalışmalarda kaygının yabancılaşmaya sebep olan etkenlerden biri olduğu bulunmuştur. Bu araştırmanın amacı ergenlerde okula yabancılaşmanın sosyal kaygı düzeyi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada ergenlerde okula yabancılaşma düzeyinin sosyal kaygı düzeyi, cinsiyet, göç, algılanan okul güvenliği, sınıf düzeyi, algılanan akademik başarı düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, algılanan sosyo-ekonomik düzey ve devam edilen okul türü değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Van merkez ilçelerinde bulunan Selahaddini Eyyubi İMKB Anadolu Lisesi, Van Türkiye Yardımsevenler Derneği Anadolu Lisesi, İpekyolu İMKB Fen Lisesi, Merkez İmam Hatip Lisesi ve Mehmet Erdemoğlu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde eğitim gören 318'i kadın, 238'i erkek toplam 556 ergenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu (KBF), Sanberk (2003) tarafından geliştirilen Öğrenci Yabancılaşma Ölçeği (ÖYÖ) ve Aydın ve Tekinsav-Sütçü (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (ESKÖ) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda Van ilinde lise düzeyinde eğitime devam eden ergenlerin okula yabancılaşma puanının orta düzeyde, benzer şekilde sosyal kaygı puanlarının da orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Okula yabancılaşma alt boyutları ve sosyal kaygı alt boyutları arasındaki ilişkiyi göstermek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, okula yabancılaşma ile demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi göstermek amacıyla Spearman Korelasyon teknikleri kullanılmıştır. Okula yabancılaşma ile sosyal kaygı ve alt boyutu olan ODK arasında orta düzeyde ilişki bulunurken, sosyal kaygının diğer alt boyutları olan Y-SKHD ve G-SKHD alt boyutları arasında düşük düzeyde ilişki bulunmuştur. Sosyal kaygı ile okula yabancılaşmanın alt boyutu olan güçsüzlük ile orta düzeyde ilişki bulunurken, anlamsızlık, kuralsızlık ve sosyal uzaklık alt boyutları arasında düşük düzeyde ilişki bulunmuştur. Ergenlerde okula yabancılaşma puanlarının cinsiyet, göç faktörleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla t testi yapılmıştır. Ergenlerde okula yabancılaşma düzeylerinin anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, algılanan sosyo-ekonomik düzey ve devam edilen okul türüne göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ergenlerde okula yabancılaşma ile okul güvenlik algısı, devam edilen okul türü, algılanan akademik başarı düzeyi, sınıf düzeyleri arasında anlamlı farlılık bulunurken, cinsiyet, göç, algılanan sosyo-ekonomik düzey, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmada ergenlerde okula yabancılaşma düzeyinin; sosyal kaygı düzeyi, sınıf düzeyi, algılanan akademik başarı düzeyi ve algılanan okul güvenlik algısı değişkenleri tarafından yordanıp yordanmadığını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre ergenlerde okula yabancılaşma ile sosyal kaygı düzeyi arasında ilişki incelendiğinde okula yabancılaşma ile sosyal kaygının alt boyutları olan olumsuz değerlendirme korkusu ile yeni sosyal durumlarda huzursuzluk ve kaçınma arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ancak sosyal kaygının alt boyutu olan genel durumlarda huzursuzluk ve kaçınma arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve araştırma ve uygulama alanlarına ilişkin öneriler ele alınmıştır.