STZ ile Deneysel Diyabet Oluşturulan Sıçanlarda Çedi Otu (Prosopis farcta L.) Bitkisinin Meyve ve Çekirdek Liyofilize Ekstraktlarının İyileştirici Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Esvet Ağırman
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsmail Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, streptozotosin (STZ) ile diyabet oluşturulan sıçanlarda çedi otu (Prosopis farcta L.) (PF) bitkisinin meyve ve çekirdeğinden elde dilen liyofilize ekstraktların antidiyabetik ve antioksidan etkilerinin araştırılmasıdır. Toksisite testi sonrası, 49 adet sıçan her grupta 7 adet olacak şekilde 7 gruba ayrıldı. Deneysel diyabet streptozotosin (STZ) [50 mg/kg, intra peritonal (i.p)] ile oluşturuldu. Çalışma, Kontrol grubu (KONT), Diabetes mellitus grubu (DM), Diabetes mellitus+Glibenklamid 3 mg/kg (DM+GLY-3), Diabetes mellitus+PF meyve 100 mg/kg (DM+PfM-100), Diabetes mellitus+PF meyve 400 mg/kg (DM+PfM-400), Diabetes mellitus+PF çekirdek 100 mg/kg (DM+PfÇ-100) ve Diabetes mellitus+PF çekirdek 400 mg/kg (DM+PfÇ-400). 21 günlük deneme sürecinde 5 günde bir sıçanların kan şeker düzeyleri ve haftalık canlı ağırlıkları kaydedildi. Muameleler sonunda, liyofilize ekstraktların antidiyabetik etkinliğinin göstergesi olarak, serum AST, ALT, ALP, LDH, TC, HDL-c, kreatinin (CRE), üre, ürik asit, insülin ve c-peptid, glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) ile ince barsak dokusu α-glukozidaz enzim aktivitesine tespit edildi. Keza, antioksidan etkinliğin göstergesi olarak, böbrek, ince bağırsak, eritrosit ve karaciğer dokusu örneklerinde CAT, SOD, GSH-Px, GST, GR, GSH enzim düzeyleri ve MDA içeriği ortaya kondu. Elde edilen sonuçlara göre, canlı hayvanların son ağırlıkları DM+PfM100, DM+PfÇ100 ve DM+PfÇ400 gruplarında başlangıç ağırlıklarına göre önemli düşüş gösterdi. Ayrıca, diyabet ile diyabetik bitki ekstratı ilave gruplarında AST, ALT, ALP, LDH, CRE, URE, ürik asit, α-glukosidaz ve HbA1c düzeyleri KONT grubuna göre önemli (p≤0.05) artış tespitedi. Diğer yandan, insülin, c-peptid ve bazı antioksidan enzim düzeyleri ise DM+PfM-400 grubunda KONT grubuna göre önemli (p≤0.05) artış bulundu. Bunlara ek olarak, dokulardaki MDA düzeyi DM+PfM grublarında düşerken, DM ve DM+MPfÇ gruplarında ise genel olarak arttı. Sonuç olarak; Prosopis farcta L. meyve ve çekirdek ekstraktlarının antioksidan etkilere sahip olabilirken, diyabetik komplikasyonlara karşı iyileştirici etkileri için kesin bir sonuç bulunamamıştır. Anahtar kelimeler: Diabetes mellitus, Prosopis farcta, Antidiabet, Antioksidan, Rat.