Ahmed Midhat Efendi'de kötülük sorunu ve teodise
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA KUŞ
Danışman: Hakan Hemşinli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kötülük sorunu, ancak bir Tanrı'nın varlığı kabul edildiğinde bir "sorun" haline gelmektedir. Çünkü buradaki "sorun" Tanrı ile kötülüğü bağdaştıramama sorunudur. Tanrı'dan geldiği iddia edilen dinlerin kutsal kitaplarına bakıldığında, muhakkak her dinde ve kitapta, insanın ilk yaratılışıyla beraber kötülük, kendisine değinilen bir konu olmaktadır. Dolayısıyla kötülük sorununun, düşünenlerin yahut inananların hepsi için, bizzat dinlerde, muhakkak kafa yorulması gereken bir mesele olarak sunulduğu söylenebilir. Bunlara binaen, birçok düşünür, çok eskilerden beri, bu meseleye kafa yormuş, çeşitli çözüm yolları bulmaya çalışmıştır. İlâhî kitaplardan, Eski Yunan'a, Ortaçağ'a, Aydınlanma'ya hatta Tanzimat'a kadar kötülük sorunu ve çözümleri hakkında konuşulmuştur. Ahmed Midhat Efendi de bu soruna ve çözümlerine, Tanzimat'tan bakan, orijinal yönleri bulunan bir düşünür olarak çalışmaya değer görülmüştür. Bu çalışmanın içerisinde, Ahmed Midhat Efendi'nin yaşamına değinilmiş, felsefî görüşleri ve onun görüşlerinin etkilendiği mecralar hakkında yorumlar yapılmıştır. Daha sonra felsefî ve tarihsel olarak kötülük problemine değinilmiş, Ahmed Midhat Efendi'nin kötülük sorununa dair fikirleri derinlemesine incelenmeye çalışılmıştır. Hemen ardından, kötülük sorununa çözüm önerileri olarak teodise kavramından ve kavramın tarihinden bahsedilmiş, Ahmed Midhat Efendi'nin teodiseye dair genel görüşleri ifade edilmiştir. Son olarak da onun savunduğu bazı özel teodiseler incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise Ahmed Midhat Efendi'nin, kötülük sorunu ve teodise bağlamındaki tavrı, sistemli bir şekilde aktarılmış, bu tavrın açıklaması ve anlamlandırılması yapılmaya çalışılmıştır.