Diyarbakır koşullarında farklı azot dozlarının ikinci ürün susam (Sesamum indicum L.) çeşitlerinde verim ve verim unsurları üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Cemal SALIK

Danışman: Tamer Eryiğit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyarbakır ikinci ürün koşullarında 2019 yılında kurulan denemede, farklı iki susam (Sesamum indicum L.) çeşidine (Arslanbey ve Boydak) uygulanan farklı azot dozlarının verim ve verim öğeleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Deneme, her parselde 4 sıra olacak şekilde tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü kurulmuştur. Denemede, çeşitler ana parsellere, azot dozları (0 kg da-1, 5 kg da-1, 10 kg da-1 ve 15 kg da-1) ise alt parsellere yerleştirilmiştir. Çalışmada; bitki boyu, ilk dal yüksekliği, bitki başına yan dal sayısı, bitki başına kapsül sayısı, kapsülde tane sayısı, kapsül uzunluğu, bin tane ağırlığı, tohum verimi, ham yağ oranı ve ham yağ verimi gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma neticesinde bitki boyu, ilk dal yüksekliği, bitki başına yan dal sayısı, kapsül uzunluğu, kapsülde tane sayısı ve bin tane ağırlığı bakımından çeşitler arasında istatistiksel olarak önemli farklar bulunmuştur. Farklı azot dozları arasında, tohum verimi ve ham yağ verimi üzerine etkileri açısından istatistiksel olarak önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada incelenen özelliklerde saptanan en yüksek değerler; bitki boyu: Boydak çeşidi ve N3 dozundan (164.33cm), ilk dal yüksekliği: Boydak çeşidi ve N2 dozundan (40.47cm), yan dal sayısı: Boydak çeşidi ve N3 dozundan (7.13 adet/bitki), kapsül sayısı: Boydak çeşidi ve N3 dozundan (226.47 adet), kapsül uzunluğu: Arslanbey çeşidi ve N3 dozundan (3.78cm), kapsülde tane sayısı: Arslanbey çeşidi ve N3 dozundan (76.53 adet/kapsül), bin tane ağırlığı: Boydak çeşidi ve N3 dozundan (3.65g), tohum verimi Boydak çeşidi ve N3 dozundan (245.89 kg da-1), ham yağ oranı: Boydak çeşidi ve N3 dozundan (%41.56) ve ham yağ verimi: Boydak çeşidi ve N3 dozundan (101.94 kg da-1) elde edildiği saptanmıştır.