Ailelerin kaynaştırma eğitimine ilişkin beklentilerinin ve katılımlarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Rezzan Zeliha Erden

Danışman: Mecit Aslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde öğrencisi bulunan ailelerin kaynaştırma eğitiminden beklentilerinin, kaynaştırma eğitimine katılım düzeylerinin ve katılımı engelleyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda karma araştırma desenlerinden ardışık açıklayıcı karma desen kullanılmıştır. Çalışma, 2019-2020 öğretim yılında Van ili merkez ilçelerdeki (Tuşba, İpekyolu ve Edremit) ilkokul, ortaokul ve lisede öğrenim gören kaynaştırma öğrencisi bulunan 355 veli ile yürütülmüştür. Verilerin toplanması sürecinde "Kaynaştırma Eğitiminde Aile Katılımı Ölçeği", "Kaynaştırma Eğitiminde Aile Katılımını Engelleyen Faktörler Ölçeği", "Kaynaştırma Eğitiminde Aile Beklentileri Envanteri" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post-hocLSD testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ailelerin kaynaştırma eğitiminden beklentilerinin; çocuklarının derslerinde başarılı olması, özgüvenlerinin yüksek olması, bir mesleği yapabilmesi için gerekli olan bilgi ve becerileri edinmesi, okuma yazma öğrenmesi, sosyal becerilerinin (iletişim gibi) gelişmesi, arkadaşlık kurması, tek başına hareket edebilmesi/ihtiyaçlarını kendi başına giderebilmesi ve toplum tarafından kabul görmesi olduğu belirlenmiştir. Kaynaştırma eğitiminde evde aile katılımının "bazen", okulda aile katılımının ise "sıklıkla" gerçekleştiği, lise düzeyinde aile katılımının ilkokul ve ortaokul düzeyine göre daha düşük olduğu ve eğitim düzeyi daha yüksek olan velilerin kaynaştırma eğitimine daha çok katılım gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ailelerin kaynaştırma eğitimine katılımlarını engelleyen faktörlerin okuldan çok aileden kaynaklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İş yoğunluğu, çocuk sayısının fazlalığı, maddi imkânsızlıklar, ebeveynlerin sağlık sorunları, kaynaştırmaya ilişkin bilgi eksikliği ve okuma-yazma bilmeme kaynaştırma eğitiminde aile katılımını güçleştiren faktörler olarak ifade edilmiştir. Anahtar Sözcükler: özel eğitim, kaynaştırma eğitimi, aile katılımı, aile katılımını engelleyen faktörler.