ELEŞTİREL PEDAGOJİ: ÖĞRETMEN VE OKUL YÖNETİCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gizem DİLEK CAVAK
Danışman: İshak Kozikoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, öğretmen ve okul yöneticilerinin eleştirel pedagojiye dair görüşlerini belirlemektir. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu araştırmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen ve okul yöneticileri Van İli merkez ilçeleri olan Edremit, İpekyolu ve Tuşba'da görev yapmaktadır. Araştırmaya ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinden ve farklı branşlardan 20 öğretmen ile 15 okul yöneticisi katılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenler maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi, okul yöneticileri ise maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırma kapsamında geliştirilen "yarı-yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonunda öğretmen ve okul yöneticileri daha yaşanılır bir toplum için eleştirel ve sorgulayıcı düşünebilen, özgür, kendine ve çevresine faydalı, kendini gerçekleştirmiş bilinçli bireyler yetiştirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Eğitimin bireyin kendini geliştirme sürecini desteklemesi, bireysel ve toplumsal dönüşüme öncü olması ve bireyin doğasına uygun şekilde hayata hazırlaması gerektiğini vurgulamışlardır. Katılımcılar ilerlemiş, gelişmiş bir toplum oluşturmak, ekonomik ve sosyal adaleti sağlamak için eğitimde fırsat ve imkan eşitliğini sağlayacak çalışmalar yapılması gerektiğini belirtmişlerdir. Öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerinden eğitimde sert bir otorite ve disiplini uygun görmedikleri, bireyin iç disiplinini geliştirecek, kendilerini rahatça ifade edebilmelerine olanak tanıyacak özgür ve demokratik öğrenme ortamlarını gerekli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen ve okul yöneticilerinin mevcut eğitim sistemini eleştirel pedagoji bağlamında değerlendirmeleri neticesinde ise istenen düzeyde olmadığına dair görüş belirttikleri sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında bireyi, toplumu ve eğitim sistemini geliştirecek, daha demokratik ve daha özgür bir eğitim anlayışına dair önerilerde bulunulmuştur.