Yabani Olarak Yetişen Çirişte (Eremurus spectabilis M.Bieb.) Tohum Dormansisini Kırıcı Uygulamalar Üzerine Araştırmalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kader Keskiner

Danışman: Burcu Tuncer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, yabani olarak yetişen çiriş (Eremurus spectabilis M.Bieb.) tohumlarında görülen dormansiyi ortadan kaldırmada farklı uygulamaların etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla tohumlara suda bekletme (0, 24 ve 48 saat), farklı sürelerde (0, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 ve 100 gün) soğukta (4ºC) nemli katlama uygulamaları, gibberellik asit (GA3) (0, 250, 500, 750, 1000, 1500 ve 2000 ppm), potasyum nitrat (KNO3) (0, 5 mM, 10mM ve 15mM ), kalsiyum klorür (CaCl2) (0, 5 mM, 10 mM ve 15 mM ) ve 1500 ppm GA3 katılmış ya da katılmamış farklı besin ortamlarında (MS, B5 ve WH) in vitro çimlendirme uygulamaları yapılmıştır. Uygulama gören tohumlar 2 farklı fotoperiyot (karanlık ve 16/8 saat aydınlık/karanlık) düzeninde 15 ºC'de çimlendirme denemelerine alınmıştır. Araştırma sonucunda en yüksek çimlenme oranı ortalaması 100 gün katlama (% 71.6) uygulamasından elde edilmiştir. Bunu sırasıyla, 90 gün (% 45) ve 80 gün (% 41.6) katlama uygulamaları izlemiştir. Çimlenme oranı bakımından en başarılı kombinasyon 100 gün + karanlık (% 73.3) uygulaması olmuştur. Suda bekletme, farklı besin ortamlarında in vitro çimlendirme ve GA3 uygulamalarından yeterli sonuç alınamamıştır. Çimlenme oranı ortalamasında KNO3 (% 10) ve CaCl2 (% 3.33) uygulamalarının 5 mM dozu diğer uygulanan dozlara göre daha olumlu sonuç vermiştir. Çıkış parametrelerinde de yine aynı uygulamalar daha başarılı olmuştur. En yüksek çıkış oranı 100 gün katlama + karanlık uygulamasından (% 73.3) elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: Çıkış, Çimlenme, Dormansi, Eremurus spectabilis M.Bieb., Tohum.