Asma ağlama suyunda Afrika menekşesi'nin (Saintpaulia ionantha wendl.) mikroçoğaltımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİHRİBAN BATUK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nurhan Keskin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afrika menekşesi (Saintpaulia ionantha Wendl.), doku kültürü ile çoğaltımın ticari olarak en çok uygulandığı bitkilerden biri olmasına karşın, ülkemizde klasik olarak yaprak çelikleri ile çoğaltımı daha fazla uygulanmaktadır. Oysa ki on bin saksılık Afrika menekşesi yetiştiriciliğinde geleneksel yöntemlerde yaprak çeliği alımı için 667 anaç bitkiye gereksinim duyulurken, doku kültüründe aynı miktar üretim için üç adet anaç bitki yeterli olmaktadır. Bu çalışmada daha ekonomik şartlarda doku kültürü ile çoğaltım yapmak amacıyla, asma ağlama suyunda (AS) Afrika menekşesi'nin mikroçoğaltım olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla % 100 AS (ağlama suyu), % 100 MS (Murashige ve Skoog 1962) ve iki ortamın karışımından (% 50 AS + % 50 MS) oluşan 3 farklı besin ortamında, 3 farklı eksplant (yaprak, gövde ve boğum) kültüre alınıp, rejenere olmuş bitkilerde, sürgün sayısı, sürgün uzunluğu ve sürgün oluşumu yüzdesi ölçülmüştür. Çalışma sonucunda ekonomik bakımdan en iyi besin ortamı % 50 AS + % 50 MS ve en iyi eksplant kaynağı olarak yaprak seçilmiş, farklı oranlarda BAP ve NAA içeren % 50 AS+% 50 MS yeni besin ortamında rejenerasyona alınmıştır. En fazla sürgün sayısı ve uzunluğu ile sürgün oluşumu yüzdesi 0.5 mg/l BAP ve 0.7 mg/l NAA içeren % 50 AS+% 50 MS besin ortamında elde edilmiştir. Elde edilen sürgünlerde en yüksek köklenme, 0.5 mg/l BAP ve 0.5 mg/l IBA içeren % 50 AS+% 50 MS besin ortamında gözlenmiştir.