Centaurea depressa Bieb.'in in vitro bitki rejenerasyonu ve antibakteriyel aktivite özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ÇAĞLAR KAYA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nurhan Keskin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Centaurea depressa Bieb. Türkiye florasında önemli bir tıbbi aromatik ve süs bitkisi olmasına rağmen, mikroçoğaltımı üzerinde çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu çalışmada, in vitro koşullarda çimlendirilmiş C. depressa tohumlarından gelişen in vitro bitkiciklerin; hipokotil, gövde, yaprak, kotiledon, boğum ve sap boğum organlarından mikroçoğaltım gerçekleştirilmiş ve bitki ekstraktlarının antibakteriyel aktiviteleri belirlenmiştir. Eksplantlar 0.20 mg/l BAP (6-Benzil amino pürin); 0.10, 0.15, 0.30, 0.45 ve 0.60 mg/l NAA (Naftalen asetik asit) içeren MS (Murashige ve Skoog) ortamda kültüre alınmıştır. Çalışma sonucunda 0.20 mg/l BAP ve 0.15 mg/l NAA içeren MS ortamında kotiledonlardan rejenerasyon elde edilmiş ve sürgünler farklı IBA (İndol-3-bütirik asit) konsantrasyonları içeren ortamlarda köklendirilerek dış koşullara alıştırılmıştır. Ek olarak, farklı 2,4-D (2,4-Diklorofenoksi asetik asit) konsantrasyonları içeren MS ortamında yaprak, aksiller tomurcuk ve kotiledon eksplantlarından somatik embriyogenez elde edilmiştir. En iyi somatik embriyogenez 0.6 mg/l 2,4-D içeren MS ortamında kaydedilmiştir. Antibakteriyel aktivite çalışmaları sonucunda ise C. depressa'nın gövde ve yaprak ekstraktlarının Staphylococcus aureus ATTCC25923, gram (+) Escherichia coli ATCC8739 ve Pseudomonas aeruginosa ATCC25823 gram (-) bakterilerine karşı belirgin düzeyde etkili olduğu gözlenmiştir.