ARSENİK TOKSİSİTESİNE MARUZ KALAN YAVRU ALABALIKLARIN OKSİDATİF STRES DURUMU VE APOPTOTİK MARKIRLARININ İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hasan SAÇ

Danışman: Aslı Çilingir Yeltekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arsenik, Dünya'da en bol bulunan elementlerden biridir. Metaloid olarak adlandırılan arsenik, birçok endüstride hammadde olarak kullanılmaktadır. Arseniğe maruz kalan yavru alabalıkların beyin dokusundaki NK-FB, TNF-α, IL-6, NRF-2, GSH, Kaspaz-3, MDA, AChE, CAT, GSH-Px, SOD, 8OHdG seviyeleri, oksidatif stres sonrası lipid peroksidasyonu ve DNA hasarı incelenmiştir. Çalışmamızdayavru alabalıklara (Oncorhynchus mykiss)96 saat boyunca25, 50, 75 mg/L konsantrasyonlarında arsenik (NaAsO2) uygulaması yapılmıştır. Yavru alabalıkların beyin dokusundanelde edilen süpernatantlarda SOD, GSH-Px, CAT ve MDA düzeyleri spektrofotometrik yöntemler ile belirlenmiştir. NF-kB, TNF-α, IL-6, NRF-2, GSH, Kaspaz-3, AChE ve 8-OHdG düzeyleri ise ELISA kit kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma sonrasında balığın beyin dokusu incelendiğinde NF-kB, TNF-α, IL-6, NRF-2, Kaspza-3, MDA ve 8-OHdG düzeylerinin arttığı ve GSH, CAT, SOD, AChE ve GSH-Px düzeylerinin azaldığı tespit edilmiştir. Uygulama sonrası balıkların beyin dokularında arsenik birikmesi sonucu oksidatif stresin oluştuğu gözlendi. Bu oksidatif stresin kaynağı olan serbest radikallerin dokuda birikmesi ve lipid peroksidasyonunun bir göstergesi olan MDA düzeylerinin artmasıyla bazı antioksidan belirteçlerin düzeylerinin arttığı ve DNA hasarının bir göstergesi olan 8-OHdG düzeyinin de arttığı görülmüştür.