Çağrı Merkezlerinde Çalışan Üniversiteli Öğrencilerin Maddi Olmayan Emeği Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma: Van İli Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seher TEMUR
Danışman: Mehmet Zeki Duman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çağrı merkezlerinde çalışan üniversiteli öğrencilerin maddi olmayan emeğini Van ili örneğiyle ele alan bu çalışma, çağrı merkezi sektörlerinde çalışan üniversite mezunu öğrencilerin sosyal, ekonomik, eğitim vb. alanlar da yaşamış oldukları sorunların onları çağrı merkezlerine nasıl yönlendirdiği ve çağrı merkezlerinde emek sömürüsüne maruz kalıp kalmadıkları araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemiyle 20 katılımcıyla derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Yapılan görüşmede katılımcılara ulaşmak için kartopu örneklemi kullanılmıştır. Derinlemesine görüşme tekniğiyle araştırma daha ayrıntılı bir şekilde yürütülmüştür. Elde edilen veriler araştırma kapsamında değerlendirilerek yorumlanmıştır. Yapılan bu sosyolojik çalışma, işsiz olan üniversite mezunu öğrencilerin çağrı merkezlerinde yaşamış olduğu olumlu ve olumsuz durumları fenomonolojik olarak ortaya koymuştur. Son zamanlarda çağrı merkezi sektörlerine olan ani talep artışlarının temel sebepleri araştırılmıştır. Bu talep artışının neden olduğu yoğunluk, üniversite mezunu öğrencilerin maddi olmayan emeklerinin yoğun olarak sömürülmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çağrı merkezlerinin farklı sektörleri(kamu, finans, hizmet, telekomünikasyon vb.) arasındaki çalışma koşulları araştırılmıştır. Sektörler arası farklı çalışma koşullarının bulunması ve çalışma koşullarının zor olması üniversite mezunu öğrencilerin emek sömürüsüne maruz kalmalarına neden olmuştur. Üniversite mezunu öğrenciler, çalışma koşullarının zorluğundan dolayı; sosyalleşemedikleri, günlük yaşam pratiklerini yerine getiremedikleri, fiziksel ve psikolojik sağlık sorunları yaşadıkları ve kariyer olarak farklı alanlara yönelemedikleri gibi sorunlar araştırma sonunda tespit edilmiştir. Dolayısıyla üniversite mezunu öğrencilerin bazı çağrı merkezi sektörlerinde emek sömürüsüne ve yöneticilerin/takım liderlerinin uyguladıkları mobbinge(baskı) maruz kaldıkları tespit edilmiştir.