Küçük tohumlu yonca küskütü (Cuscuta approximata Bab.)'nün çimlenme fizyolojisi ve çıkış özellikleri ile bazı bitkilerin küçük tohumlu yonca küskütüne ve yonca (Medicago sativa L.)'ya allelopatik etkilerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REYYAN YERGİN ÖZKAN
Danışman: Işık Tepe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma yonca yetiştiriciliğinde sorun olan küçük tohumlu yonca küskütü (Cuscuta approximata Bab.)'nün çimlenme fizyolojisi, çıkış özellikleri ve allelopatik özelliğe sahip bazı kültür bitkilerinin küçük tohumlu yonca küskütü ve yonca (Medicago sativa L.)'nın çimlenme ve bazı gelişim parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmalar 2010-2013 yılları arasında yürütülmüştür. Laboratuvarda yürütülen çalışmalarda küçük tohumlu yonca küskütünün canlılık oranı, çimlenme fizyolojisi ve bazı çıkış özelliklerinin yanı sıra allelopatik bitkilerden arpa samanı, korunganın toprak üstü ve toprak altı aksamlarının % 4, 7, 10 ve 13; şeker pancarı yaprakları, fasulye samanı ve lahana yapraklarının ise % 1, 3, 5 ve 7 konsatrasyonlarındaki su ekstraktlarının hedef tohumların çimlenme ve bazı gelişim parametreleri üzerine etkileri belirlenmiştir. İklim odasındaki çalışmalarda ise söz konusu allelopatik bitkilerin farklı dozlarının küskütün ve yoncanın gelişimleri ve bazı toprak özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Yapılan çalışmada tohumların % 98 oranında canlı olduğu tespit edilmiştir. Tohumların en yüksek 30ºC, en düşük 10ºC sıcaklıkta çimlenebildiği ve en uygun çimlenme sıcaklığının 22ºC olduğu belirlenmiştir. Katlama yöntemiyle 21ºC'de bekletilen küçük tohumlu yonca küskütü tohumların çimlenme oranları soğukta bekletme süresiyle birlikte artmıştır. Buna göre en yüksek çimlenme yüzdesi % 50.3 ile 133 gün soğukta bekletilen tohumlarda elde edilmiştir. Dormansiyi kırma çalışmalarında, uygulanan giberallik asitin 150 ppm'lik dozunda en yüksek çimlenme oranı elde edilmiştir. Ayrıca küçük tohumlu yonca küskütü tohumlarının en iyi 0.5 cm'de çimlenip çıkış yapabildiği, toprak yüzeyine yakın ve çok derinde olan tohumların çıkış yapamadığı ve bu tohumlarda canlılığın düşük olduğu saptanmıştır. Allelopatik bitkilerin su ekstraktlarının küçük tohumlu yonca küskütü ve yonca üzerine etkileri beraber değerlendirildiğinde şeker pancarının % 7'lik ve lahananın % 3'lük konsantrasyonlarının etkili olduğu sonucuna varılmıştır. İklim odasında yürütülen çalışmada ise söz konusu bitkilerin yonca gelişimini ve toprak özelliklerini önemli ölçüde etkilemediği belirlenmiştir. Elde edilen bu bulguların küçük tohumlu yonca küskütü ile entegre mücadele yöntemlerine katkı sağlayacağı, allelopatik bitkilerden şeker pancarı ve lahananın çalışmada kullanılan konsantrasyon aralıklarının küsküt mücadelesinde ümit vadettiği ve tarla çalışmalarıyla pratiğe aktarılması gerektiği söylenebilir.