STREPTOZOTOSİN İLE DİYABET OLUŞTURULAN SIÇANLARDA GÖKBAŞ (Cyanus depressus) BİTKİ ÇİÇEĞİ EKSTRAKTININ ANTİDİYABETİK VE ANTİOKSİDAN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Temel Bilimler (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KENDAL ERDEM DUMAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdulahad Doğan
Eş Danışman: Burak Kaptaner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, streptozotosin (STZ) ile diyabet oluşturulan ratlarda Cyanus depressus (CD) çiçeği liyofilize etanolik ekstresinin antioksidan ve antidiyabetik etkileri araştırıldı. Çalışmada otuz beş rat 7 gruba ayrıldı; Grup I: Kontrol grubu, Grup II: CD-400 mg/kg grubu (C. depressus 400 mg/kg çiçek ekstresi uygulanan ratlar); Grup III: DM grubu (50 mg/kg tek doz STZ intraperitonal yolla uygulanan ratlar); Grup IV: DM + CD-400 mg/kg grubu (C. depressus çiçek ekstresi 400 mg/kg uygulanan diyabetik ratlar); Grup V: DM + Gly-3 mg/kg grubu (Antidiyabetik ilaç glibenklamid 3 mg/kg uygulanan diyabetik ratlar). Yirmi bir günlük muameleler sonrasında; CD çiçek ekstresinin antidiyabetik rolünun belirlenebilmesi için; serum biyokimyasal parametrelerden glukoz, glikolize hemoglobin (HbA1c), aspartat amino transferaz (AST), alanin amino transferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH), kreatinin, üre, trigliserit (TG), kolestreol (TC) ve yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ölçüldü. Ayrıca karaciğer, böbrek ve pankreas dokularında antioksidan savunma unsurlarından glutatyon-S-transferaz (GST), glutatyon reduktaz (GR) ve katalaz (CAT) aktiviteleri ile redükte glutatyon seviyeleri ve malondialdehit (MDA) içerikleri değerlendirildi. Daha sonra serum insulin ve C-peptid hormon düzeyleri ölçüldü. Karaciğer, böbrek ve pankreas dokularında histolojik incelemeler yapıldı ve pankraesta adacık çapı ve adacık alanı hesaplandı. Elde edilen bulgulara göre CD ekstresi ile tedavi edilen rat grupların, diyabetik gruba kıyasla, biyokimyasal ve MDA parametrelerinde düşüş, antioksidan enzim aktivitesinde ve GSH (karaciğer hariç) düzeyinde artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Yapılan histolojik incelemelerde, DM grubunda gözlenen lezyonların CD çiçek ekstresi uygulanan gruba göre hafifletildiği gözlenmiştir. Ayrıca, pankreas adacık çapı ve alanı DM grubuna kıyasla diğer tedavi gruplarında anlamlı artışlar gösterdiği belirlendi. Sonuç olarak, CD çiçek esktresi diyabet ve diyabetle ilişkili komplikasyonların tedavisinde umut verici bir terapötik ajanı temsil edebilir