ARGÜMANTASYON TEMELLİ STEM ETKİNLİKLERİNİN 5. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ELEKTRİK KONUSU ÜZERİNE ARGÜMANTASYON VE YARATICI DÜŞÜNME SEVİYELERİ GELİŞİMLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VİLDAN PARLAK
Danışman: Mustafa Tüysüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, fen eğitiminde argümantasyon temelli STEM etkinliklerinin 5. Sınıf öğrencilerinin elektrik konusunda argümantasyon ve yaratıcı düşünme seviyeleri gelişimlerine etkisini incelemektir. Bu çalışma, 2023-2024 Eğitim- öğretim yılında, İstanbul ili Bahçelievler ilçesine bağlı bir okulda 5. Sınıfta öğrenim gören 45 öğrenci ile yapılmıştır. Çalışmada deney grubu 22 öğrenci, kontrol grubu 23 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada deney grubu öğrencilerine argümantasyon temelli STEM etkinlikleri ile ders işlenirken kontrol grubu öğrencilerine mevcut öğretim yöntemi ile ders işlenmiştir. Çalışmada öğrencilerin argümantasyon seviyeleri ile yaratıcılık seviyelerinin gelişimlerine dair nitel ve nicel veriler bir arada incelendiği için karma yöntem araştırmalarından iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmalarda karma yöntemin bir ihtiyaç olarak kullanılmasının arkasında yatan en temel neden geçerlilik ve güvenirlik sağlama amacıyla olduğu söylenebilir (Nair ve Prem, 2020; Creswell ve Plano Clark, 2018). Karma yöntem deseni nitel veriler ile nicel verilerin birlikte toplanılarak veya ayrı ayrı toplanılarak çalışmalarda kullanılan bir yöntemdir (Frankel vd., 2012; Mills ve Airasian, 2012). Bu çalışmada ise veriler ayrı ayrı toplanmıştır. Çalışma haftada 4 ders saati olmak üzere 3 hafta boyunca uygulanmış ve toplam 12 ders saati sürmüştür. Çalışmada nicel kısmında öğrencilerin yaratıcılık seviyelerini belirlemek amacıya "Bilimsel yaratıcılık ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek uygulama yapılmadan önce ve sonra deney ve kontrol grubu öğrencilerine ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca çalışma süresince öğrencilerin argümantasyon seviyelerine dair veriler ise araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan argümantasyon temelli çalışma kâğıtları kullanılarak elde edilmiştir. Öğrencilerin çalışma kağıtlarında oluşturduğu argümanlar "Argümantasyon Seviye Belirleme Ölçeği" ile değerlendirilerek nicel veriler elde edilmiştir. Çalışmanın nitel kısmında ise nicel kısımdaki toplanan verilerin derinlemesine araştırılması için deney ve kontrol grubunun her birinden gönüllü olarak seçilen dört öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. Bireysel yaratıcılık ölçeğinden elde edilen nicel veriler hipotezlerin geçerliliğinin test edilmesi ve verilerin yorumlanması için t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Ön test sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin yaratıcılık puanları arasında anlamlı farklılığın olmadığı analizler sonucunda görülmüştür. Uygulama sonrasında öğrencilerin yaratıcılık puanları arasında ön test ve son test sonuçları arasında deney grubu yararına anlamlı düzeyde farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin argümantasyon seviyeleri incelendiğinde argümantasyon seviyelerinde artış meydana geldiği gözlemlenmiştir. Araştırmada görüşmelerden elde edilen nitel veriler ise içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, argümantasyon temelli STEM etkinlikleri ile yapılan eğitimin öğrencilerin yaratıcı düşünme seviyelerini ve argümantasyon seviyelerini arttırdığı ayrıca yapılan görüşmeler sonucunda deney grubu öğrencilerinin bu eğitim yaratıcılık ve argümantasyona olan düşüncelerini olumlu yönde etkilenmiştir. Anahtar sözcükler: Argümantasyon, STEM, fen bilimleri, elektrik, yaratıcılık.