Diyarbakır Arkeoloji Müzesi'ndeki İslam dönemi taş eserleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAİM ÇİFTÇİ
Danışman: Gülsen Baş Terzioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyarbakır M.Ö 3000 yıllarından bu yana önemli bir yerleşim merkezi olmuştur. Coğrafi konumu ve stratejik önemi nedeniyle birçok uygarlığa tanıklık etmiştir. Özelikle 7.yüzyıldan başlayan İslam hâkimiyetinden Osmanlı dönemine kadar uzanan bu tarihsel süreç içerisinde bu uygarlıklara ait birçok mimari ve envanterlik esere ev sahipliği yapmıştır. Bu eserler ait oldukları toplumun inanç sistemi başta olmak üzere o dönemin; sosyal, kültürel ve ekonomik özellikleri hakkında da önemli ipuçları sağlayan birer tarihi belge niteliğindedir. Bu tarihi belgelerin Anadolu'daki önemli örneklerini üzerinde taşıyan Diyarbakır Arkeoloji Müzesi'nde gerçekleştirdiğimiz çalışmamız bölgenin kültür tarihi hakkında önemli veriler elde etmemizi sağlamıştır. "Diyarbakır Arkeolji Müzesi İslam Dönemi Taş Eserleri" başlığı adıaltında elde edilen bu veriler yüksek lisans tez kurallarına göre bilimsel anlamda bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Öncelikle Diyarbakır'ın coğrafi konumu ve tarihçesiyle çalışma alanın tanıtımı sağlanmış ardından müze hakkında kısa bilgiler sunulmaya çalışılmıştır. Katalog bölümünde Diyarbakır Arkeolji Müzesi'nde İslam Dönemine ait Taş Eserlerden 59 adet mezar taşı, 26 adet kitabe ve 8 adet mimari parçayı gözlem fişlerine göre tanıtımları verilmeye çalışılmıştır. Değerlendirme ve sonuç bölümünde ise; tipolojileri, yapım teknikleri, kitabeleri, süslemeleri, usta ve diğer tüm özellikleri göz önünde tutularak kendi aralarında ve benzer örnekleriyle karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu bölümün ardından yararlandığımız kaynakların alfabetik listesi verildikten sonra, bu taş eserlerin çizimleri ile fotoğrafları katalog düzenine göre sıralanmıştır. Böylece tezin amacına uygun olarakincelen taş eserler tanıtılmaya çalışılıp, yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olan bu milli değerlerimizin sanat tarihi içerisindeki önemi saptanarak, Türk Sanatı'ndaki yerleri bir nebzede olsa vurgulanmaya çalışılmıştır.