BİSFENOL S’NİN ERKEK RATLARDA TİROİD BEZİ ÜZERİNDEKİ TOKSİK ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Müşerref BOSTANCI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Burak Kaptaner
Eş Danışman: Abdulahad Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada bir bisfenol analoğu olan bisfenol S (BPS)'nin Wistar albino erkek ratların tiroid bezi üzerindeki toksik etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 28 adet rat, BPS'nin 0, 20, 100 ve 500 mg/kg vücut ağırlığı (v.a.) dozlarına 28 gün boyunca oral gavaj ile maruz bırakıldı. Yapılan histolojik incelemelere göre, BPS maruziyetinin tiroid dokusunda farklı histopatolojik değişimlere yol açtığı, gözlendi. Tiroid folikül hücrelerinde proliferasyon indeks ortalamasının, BPS'nin bütün dozlarında, kontrol grubuna kıyasla, istatistiksel olarak anlamlı artışlar gösterdiği belirlendi (P < 0.05). Tiroid folikül hücrelerinde apoptotik indeks ortalamasının ise, BPS'nin 100 ve 500 mg/kg v.a. dozlarına maruz bırakılan gruplarda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığı, tespit edildi (P < 0.05). Serum tiroid uyarıcı hormon ile serbest tiroksin düzeylerinin, BPS maruziyeti sonrasında anlamlı değişimler göstermediği ancak serum serbest triiyodotirozin seviyesinin bütün gruplarda, kontrol grubuna kıyasla, istatistiksel olarak anlamlı düşüşler gösterdiği gözlendi (P < 0.05). BPS'nin tiroid dokusunda antioksidan enzimlerin (süperoksit dismutaz, katalaz, glutatyon peroksidaz, glutatyon S-transferaz) aktivitelerinde anlamlı artışlara ve redükte glutatyon düzeyinde ise anlamlı azalışlara neden olduğu belirlendi. Tiroid dokusunda malondialdehit düzeyinin ise BPS'nin 500 mg/kg va konsantrasyonunda, kontrol grubuna kıyasla, anlamlı bir şekilde yükseldiği gözlendi. Elde edilen veriler, BPS'nin tiroid bezi üzerinde yapısal ve oksidatif hasarlar oluşturarak, toksik etkiler meydana getirdiğini ortaya koymaktadır.