Van ili Gevaş ilçesinde koyunlarda Anaplasma ovis ve Anaplasma capra türlerinin moleküler yöntemlerle araştırılması.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Parazitoloji (Veteriner) (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ÖLMEZ
Danışman: Bekir Oğuz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Keneyle bulaşan hastalıklar, dünya genelinde hayvan yetiştiriciliğinde ekonomik olarak önemli kayıplara yol açmaktadır. Ruminantları enfekte eden ve bu kayıplara neden olan hastalıklardan biri de anaplazmozisdir. Ancak Türkiye'nin doğusunda yer alan evcil hayvan sürülerinde bu patojenin yayılımı hakkında yeterli veri bulunmamaktadır. Bu doğrultuda, bu çalışmada Van ilinin Gevaş ilçesindeki koyunlarda Anaplasma ovis ve Anaplasma capra prevalanslarının belirlenmesi ve tespit edilen suşların spesifik genler üzerinden moleküler karakterizasyonunun yapılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, görünürde sağlıklı 200 koyun rastgele seçilerek, vena jugularis'ten alınan kan örnekleri EDTA'lı tüplere konulmuştur. Elde edilen örneklerde A. ovis ve A. capra varlığı, sırasıyla msp4 (major surface protein 4) ve gltA genlerini hedefleyen konvansiyonel ve nested PCR yöntemleriyle araştırılmıştır. Toplamda 200 örneğin 149'unda (%74,5), A. ovis'e özgü 852 bp uzunluğunda msp4 gen fragmanı başarıyla amplifiye edilmiştir. Buna karşılık, hiçbir örnekte A. capra pozitifliği saptanmamıştır. İstatistiksel analizler sonucunda, incelenen epidemiyolojik özellikler arasında cinsiyet ve yaş ile A. ovis enfeksiyonu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (P > 0,05). Ancak örneklerin alındığı bölgelere göre yapılan değerlendirmede, İnköy bölgesindeki prevalansın istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (P < 0,05). Sanger dizileme yöntemiyle elde edilen eksik msp4 gen dizileri doğrulanmış ve GenBank veri tabanına (PV231424–PV231428) eklenmiştir. msp4 gen sekans analizine göre, A. ovis izolatlarının diğer ülkelerden bildirilen suşlara kıyasla önemli bir genetik çeşitlilik göstermediği saptanmıştır. Bu çalışma, Van ili Gevaş ilçesindeki koyunlarda A. ovis ve A. capra'nın filogenetik ve moleküler sınıflandırmalarına ilişkin önemli bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, A. ovis enfeksiyonunun bu bölgede önemli bir yaygınlığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Bununla birlikte, örneklenen hayvanlarda A. capra enfeksiyonu tespit edilmemiştir. Anaplasma cinsine ait yeni bir tür olarak tanımlanan A. capra'nın bulaşma durumu ve potansiyel etkilerini değerlendirmek amacıyla daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.