Kırsalda görev yapan sınıf öğretmenlerinin ilkokuma-yazma öğretimine ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hamza Gönülal
Danışman: Mecit Aslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma Van ili kırsalında görev yapan sınıf öğretmenlerinin ilkokuma-yazma öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Karma araştırma yöntemi ile yapılan bu araştırmada sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri küme örnekleme yöntemi ile belirlenen 215 sınıf öğretmeni ile yürütülmüştür. Nitel veriler ise maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenen 16 sınıf öğretmeni ile yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler; nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin yeterliklerine ilişkin genel anlamda olumlu görüşe sahip oldukları belirlenmekle birlikte, okuma-yazma öğretimi ile ilgili hizmet öncesinde ve hizmet içinde aldıkları eğitimlerin kırsal için yetersiz gördükleri tespit edilmiştir. Öğretmenler ilkokuma-yazma öğretim programının okuma-yazma öğretimi için uygun olduğunu belirtmekle birlikte programın kırsal alanlarda daha sade ve esnek olması gerektiğini ve ders kitaplarının yetersiz olduğunu vurgulamışlardır. Programın uygulanması boyutunda öğretmenler sınıf içi ve sınıf dışı faaliyetlere yer verdiklerini, ses temelli cümle yönteminin aşamalarını takip ettiklerini, öğretim materyallerinden yararlandıklarını belirtmektedirler. Bununla birlikte uygulama sürecinde ses temelli cümle yönteminin sınırlıkları, kırsaldaki okulların olumsuz koşulları, öğrencilerin hazırbulunuşluklarının ve aile katılımının yetersiz olması nedeniyle sorunlar yaşandığı ortaya çıkmıştır. Öğrenci özellikleri hususunda gelişim özelliklerinin ve hazırbulunuşluklarının yetersiz olduğu, Türkçe konuşma ve anlama becerilerinin zayıf olduğu belirtilmiştir. Kırsaldaki ailelerin genel olarak ilgisiz oldukları, ilkokuma-yazma öğretiminde gerekli desteği sağlayamadıkları veya ses temelli cümle yöntemine uygun olmayan yöntemlerle çocuklarına yardımcı oldukları için yanlış öğrenmelere sebep oldukları belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerin niteliğinin arttırılması, kırsal koşullara adapte edilebilecek esnek programların geliştirilmesi, kırsaldaki okulların koşullarının iyileştirilmesi, kırsalda okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması ve velilerin bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapılması önerilebilir.