Yapı-zemin etkileşiminin çeşitli türdeki bina davranışlarına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TWANA ALI OMAR SYAN

Danışman: Murat Muvafık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapıların güvenlik seviyesi, yapıların sismik yüklere tepkisiyle belirlenebilmektedir. Yapıların bu sismik yüklere tepkisini daha iyi ortaya çıkarmak için, sismik yüklere maruz yapıların analizlerinde, yapı-zemin etkileşiminin dikkate alınması gerekir. Yapı-zemin etkileşim olayı yada terimi temel alarak üst yapı, temel ve zemin arasındaki etkileşim için kullanılır. Bu çalışmada, sismik kuvvetler nedeniyle farklı yapılarda meydana gelen deplasman değerleri ve göreli deplasman oranları ETABS yazılımı ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, çeşitli zemin sınıflarının (Sismik Tasarım Kategorisi) etkileri de incelenmiştir. Bunun için, sert kaya, kaya, yoğun, sert ve yumuşak olmak üzere beş tip zemin, 10 katlı üç çeşit yapı modeli, salt çerçeve, perde-çerçeve ve salt perde yapı sistemleri modellenmiş ve analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Yapıların davranışlarının belirlenmesinde dış etki olarak sismik etkiler dikkate alınmıştır. Sonuçlar, binanın tüm yönlerdeki simetrikliği nedeniyle, eksantrikliğin olduğu tüm durumlar için yer değiştirme ve göreli deplasman oranlarının çakıştığını ortaya koymuştur. Tabanda sıfırdan başlayan deplasman değerleri, yapının tepesinde (10. kat) maksimum değere yükselmektedir. Yük dışmerkezliği (+0.05 ve -0.05) olan durumlarda sıfır eksantrikliğe göre deplasman ve göreli deplasman oranı değerleri daha yüksektir. Zemin sınıfının (Sismik Tasarım Kategorisi) ve zemin tipinin (sert kayadan yumuşak zemin arasında) değişmesiyle yer değiştirme ve göreli deplasman oranı değerleri artmaktadır.