1974 KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI'NDA YER ALAN BİTLİSLİ GAZİLER
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER ŞAHİN
Danışman: Mehmet Pınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlk çağlardan günümüze kadar; uygun iklim koşulları, coğrafi, jeopolitik ve stratejik konumundan dolayı Kıbrıs Ada'sı birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Kıbrıs Ada'sı farklı medeniyetlerin (Mısır, Hitit, Asur, Fenike, Roma, Bizans, Venedik…) biriktirdiği etkileşimden kaynaklı kültürel bir zenginliğe sahiptir. Bunun yanı sıra; güçlü devletlerin çıkar çatışmaları sonucu çeşitli savaşlara da tanıklık etmiştir. Kıbrıs Ada'sı kuşkusuz, en huzurlu dönemini 1571-1878 arası Osmanlı hâkimiyeti sürecinde yaşamıştır. Coğrafi konumu itibari ile Anadolu'nun bir parçası görünümünde olan ada, siyasi ve ekonomik güç dengelerinin değişmesiyle 1878'de geçici olarak İngiltere'ye kiralanmıştır. Böylece Kıbrıs'ta yaşayan halkların kaderi egemenlik alanlarını arttırmaya çalışan güçlerin eline geçmiştir. Özellikle 1950 yılından sonra, adayı kendi topraklarına katmayı hedefleyen Rumların Enosis düşüncesi, kurulan EOKA örgütü ile birlikte faaliyetlerini daha sert bir şekilde hızlandırmıştır. Eline geçen her fırsatta, Türkleri yok sayan Yunanistan, bunu bir devlet politikası haline getirmiştir. Rumların saldırılarını engellemek için, Kıbrıslı Türkler tarafından, Türk Mukavemet Teşkilatı(TMT) kurulmuştur. Akabinde 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti ilan edilmiştir. Yeni kurulan bu Cumhuriyet, küresel güçlerin çıkar çatışmalarını engelleyemediğinden uzun ömürlü olamamıştır. Rumların haksız müdahaleleri sonucunda 1974 yılında, Türkiye Cumhuriyeti, zorunlu olarak Ada'ya çıkarma yapmıştır. Aynı zamanda bu Barış Harekâtı, Ada'daki Türklerin var olma mücadelesi olarak tarihe geçmiştir. 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası ada, ikiye bölünmüştür. Önce Kıbrıs Türk Federe Devleti, ardından 1983 yılında ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adıyla, bölgede yaşayan Türkler bağımsızlık statüsüne kavuşmuştur. Kültürel değerleri, gelecek nesillere aktaran en önemli araçlardan biri şüphesiz 'Tarih Bilimi'dir. Bugünü anlamak ve geleceği anlamlandırabilmek için geçmiş dönemlerde yaşanılan tarihsel süreci de yakından irdelemek gerekir. Bu düşünceden yola çıkarak1974 Kıbrıs Barış Hârekatı, Bitlisli gazilerimizin gözünden, sözlü tarih yöntemiyle gelecek kuşaklara aktarılmaya çalışıldı.