Ergenlerde ve yetişkinlerde dijital obezite
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (Yl) (Tezli) (Atatürk Ün.ortak), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİYABEND ANUŞ
Danışman: Çetin Güler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ergenlerde ve yetişkinlerde dijital obezite kavramının incelenmesidir. Araştırma kapsamında, bağımlılık, obezite, dijital obezite, dijital oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, cihaz bağımlılığı, internet bağımlılığı, tıkınmalı izleme ve teknolojik cihazlardan kaynaklı oluşan sağlık problemleri incelenmiştir. Anılan kavramlar, dijital obeziteye neden olan ve dijital obezite sonucu doğan sonuçlar olarak öngörüldüğünden dolayı bu kavramların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu süreçte bireylerin dijital obezite düzeylerinin anlaşılması için bir ölçek geliştirilme ihtiyacı duyulmuş, alanyazında yapılan araştırmalarda dijital obezite ölçeğine rast gelinemediğinden dijital obezite ölçeği geliştirilmiştir. Araştırma sürecinde uzman görüşleri sonucunda yapılan düzeltmelerden sonra 46 maddeden oluşan bir taslak ölçek oluşturulmuş 289 katılımcıdan Google formlar aracılığıyla veri toplanılmıştır. Yapılan geçerlilik, güvenirlik ve açımlayıcı faktör analizleri sonucunda 25 maddeden oluşan bir dijital obezite ölçeği geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek 5 faktörden oluşmakta bu faktörler, dijital oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, cihaz-internet bağımlılığı, tıkınmalı izleme ve sağlık problemleri olarak adlandırılmıştır. Geliştirilen ölçek dijital obezite düzeyini 5 faktörle ölçebilen geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Geliştirilen dijital obezite ölçeği için 223 bireyin katılımıyla yeniden veriler toplanmış, doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Çalışmada ölçek maddelerine ek olarak, katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla, kişisel bilgi formu oluşturulmuş ve ölçeğe eklenmiştir. Araştırma, bir ana problem ve 12 alt problemden oluşmaktadır. Ana problem katılımcıların dijital obezite düzeylerini, alt problemler ise katılımcıların dijital obezite düzeylerinin, yaşa, eğitim durumuna, yaşadığı yere, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, internete sahip olma durumu, telefon kullanmaya başlama yaşı, sosyal medya kullanmaya başlamaya yaşı, dijital oyuna başlama yaşı, günlük ortalama ekran süresi, günlük ortalama dijital oyun oynama süresi ve günlük internete bağlı olma durumlarına göre farklılıkları olarak belirlenmiştir. Her bir alt problemin, ölçek alt boyutlarına göre analiz sonuçları belirlenmiş ve tartışılmıştır.