Serbest Cumhuriyet Fırkası Karadeniz teşkilatlanması ve 1930 belediye seçimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE ELYİĞİT
Danışman: Mehmet Pınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhuriyet rejimi ilan edildikten sonra demokrasinin bir gereği olan çok partili hayata geçiş süreci Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasının ardından denenmeye başlandı. Dönemin bulunduğu şartlar bu fırkanın kısa ömürlü olmasına neden olmuş ve fırka kapatılmıştı. Bu denemenin ardından uzun bir süre demokratik bir girişimde bulunulmamıştı. 1929 yılına gelindiğinde tüm dünyayı etkisi altına alan ekonomik kriz ülkemizde de etkisi oldukça şiddetli olmuştu. Ekonomik krizin ülkemizde ortaya çıkardığı ekonomik ve toplumsal sorunlar giderek artmış ve bu da tepkilere yol açmıştı. Gazi Mustafa Kemal gerek hükümetin denetlenmesi gerekse buhranın yıkıcı etkilere çözüm bulunması adına kendi isteği doğrultusunda bir parti kurulması için girişimlerde bulundu. Gazi Mustafa Kemal'in bu kararın ardından Türk siyasi hayatında ikinci muhalefet partisi olan Serbest Cumhuriyet Fırkası, Fethi (Okyar) Bey tarafından 12 Ağustos 1930 tarihinde kuruldu. Liberalizmi savunan SCF özellikle kıyı kesimlerinde etkili olmuş ve iktidar fırkasının yanlış yönetimini eleştiren çoğu muhalif kesim SCF'yi desteklemişti. Ele aldığımız bu çalışmada hedefimiz SCF teşkilatlanmasının Karadeniz Bölgesinde gösterdiği hareketliliğin sosyo-ekonomik ve toplumsal yapısını inceleyerek aktarmaktır. SCF, kurulduktan kısa bir süre sonra teşkilatlanma faaliyetlerine başlayıp, hemen ardından o dönemde ilk defa uygulanacak belediye seçimlerine katılma kararı alması SCF'nin dönemin IV iktidar fırkası olan Cumhuriyet Halk Fırkas'nın baskı ve engellemelerine neden olmuştur. Türkiye'nin zorlu şartlarında kurulan SCF çeşitli propaganda suçları ile kendini kısa süre içerisinde feshetmek zorunda kalmıştır. Buda ülkemizin demokrasiye geçişi için yeteri kadar gerekli bir ortamın oluşmadığını bizlere göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Serbest Cumhuriyet Fırkası, Karadeniz Teşkilatlanması, 1930 Belediye Seçimleri, Samsun, Giresun, Kastamonu Teşkilatlanması.