Erciş (Van) Yerleşim Alanının Sondaj ve Jeofizik Verilerine Bağlı Sıvılaşma Potansiyelinin Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Uğur ÖVÜN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Özvan

Eş Danışman: İsmail Akkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Van Gölü Havzası'nın kuzey kesiminde yer alan Erciş (Van), inşaat ve kalkınma yönlerinden kritik bir yere sahiptir. Bu bölge aktif deprem riski taşımaktadır. Bölgede 1976 ve 2011 yıllarında Erciş yerleşim alanını da etkileyen büyüklüğü yüksek (7.3 ve 7.1) depremler meydana gelmiştir. 23 Ekim 2011 tarihinde Van'da meydana gelen Mw=7.1 büyüklüğündeki depremden en çok etkilenen yerler Van'ın kuzeyinde yer alan köyler ve Erciş ilçesi olmuştur. Çaldıran Fayı, Erciş-Kocapınar Fayı ve Van Fayının etki alanı içerisinde olan Erciş ilçesi Van ilinin en büyük ilçesidir. Erciş yerleşim alanı yeraltı suyu seviyesi yüzeye yakın geçirimli birimlerden oluşan Kuvaterner yaşlı göl ve akarsu çökelleri üzerine kuruludur. Erciş ilçesinin kurulu olduğu alan, bölgesel tektonik ve depremsellik, sığ yeraltı suyu seviyesi ve gevşek güncel çökeller üzerinde yer alması bakımından sıvılaşma potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada sıvılaşma riskinin belirlenmesi amacıyla inceleme alanında 165 jeoteknik sondaj verisi ve 21 sismik kırılma ve yüzey dalgası ölçümünden yararlanılmıştır. Elde edilen SPT darbe sayılarına ve kayma dalga hızlarına (Vs) bağlı sıvılaşma analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada kullanılan yaklaşımlara göre, Van Gölü'ne yakın ve yeraltı suyu seviyesinin sığ olduğu kesimlerde yüksek sıvılaşma potansiyelinin olduğu belirlenmiştir. Sıvılaşma analizleri için analitik yaklaşımlar (LPI ve LSI) ve kayma dalga hızı kullanılmıştır ve Erciş için farklı yöntemlere göre sıvılaşma potansiyeli haritaları hazırlanmıştır. Tüm bu haritalar CBS tabanında oluşturulmuştur. Sonuç olarak, hazırlanan sıvılaşma potansiyeli haritası Erciş'de yapılacak yerleşim planlarında yerel yetkililerce dikkate alınmalıdır.