Kütle betonunun soğutulmasında boru içerisine yerleştirilmiş türbülatörün etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇINAR TOPRAK

Danışman: Mahsum Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihin ilk anından günümüze dek uygarlığın en büyük göstergelerinden olan yapılaĢmada birçok farklı yapı malzemesi kullanılmıĢtır. Son yüzyıllarda ise bu yapı malzemelerinin en yaygın olarak kullanılanı beton malzemesidir. Bu yapı malzemesi ile insanlığa hizmet eden barınaklar ve çeĢitli yapılar inĢaa edilmektedir. Bu denli önem arz eden bir malzemenin çeĢitli açılardan bilimsel olarak araĢtırılmasının önemi gün geçtikçe daha da artmaktadır. Özellikle devasa boyutlarda inĢaa edilmesi gereken barajlar, nükleer santraller, köprü ayakları gibi yapıların yapımı esnasında betonun termal davranıĢı yapıyı riskli hale getirebilmektedir. Bu termal davranıĢ betona bağlayıcılık özelliği kazandıran çimento malzemesinden kaynaklanır. Çimentonun su ile birleĢimi esnasında gerçekleĢen reaksiyonlar betonun içerisinde yüksek miktarda ısının açığa çıkmasına neden olur. Buna bağlı beton içerisinde artan sıcaklığın kontrol altına alınabilmesi mühimdir. Bu çalıĢma kapsamında aynı karıĢım oranlarına sahip 3 adet 90x90x90 cm ebatlarına sahip kütle betonu numuneleri hazırlanmıĢtır. Bu numunelerin ilki herhangi bir soğutma iĢlemine tabi tutulmamıĢtır. 2. numune ahĢap kalıp içerisine yerleĢtirilen ve ahĢap kalıbın merkezinden geçen düz boru ile soğutulmuĢtur. 3. numune boru içerisine yerleĢtirilmiĢ türbülatör ile soğutulmuĢtur. Beton dökümü öncesi ahĢap beton kalıbının belirli noktalarına yerleĢtirilen 7 adet termokupl ile beton dökümü sonrası sıcaklık değiĢimleri gözlemlenmiĢtir. Yapılan deneysel çalıĢmada 3 numune içinde 48 saat boyunca 1 dakikalık periyotlarla termokupl ölçümleri bilgisayar ortamına aktarılmıĢtır. Bu kaydedilen veriler ile 3 numunenin belirli noktalarındaki sıcaklık değiĢimleri karĢılaĢtırılmıĢtır. Bu doğrultuda boru içerisine yerleĢtirilen türbülatörün kütle betonu numunesindeki sıcaklık değiĢimine olan etkisi incelenmiĢtir. Bu çalıĢmada son yıllarda giderek önemi artan kütle betonların sıcaklık kontrolüne yeni bir yaklaĢım getirilmeye çalıĢılacaktır.